Abdurrahman eş-Şarkavi'nin Romanlarında Toplumsal Eleştiri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Asiye Çelenlioğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hatice ARSLAN SÖZÜDOĞRU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZ ABDURRAHMÂN EŞ-ŞARKÂVÎ'NİN ROMANLARINDA TOPLUMSAL ELEŞTİRİ ASİYE ÇELENLİOĞLU Roman, kısa hikâye, şiir, inceleme ve araştırma yazarı Abdurrahmân eş-Şarkâvî (1920-1987), modern Mısır edebiyatında toplumcu gerçekçi tarzda kaleme aldığı romanlarıyla, Mısır toplum hayatının yaklaşık otuz yılına ayna tutar. O, Sıdkî Paşa döneminde köylü başta olmak üzere Mısır halkının yaşantısını konu edindiği el-Ard (1954), Kahire'de 1936 Devrimi günlerini konu edindiği eş-Şevâriu'l-Hâlfiyye (1958), II. Dünya Savaşı yıllarındaki ağır ekonomik koşullarla büyük şehirlerdeki yozlaşmayı konu edindiği Kulûb Hâliye (1956) ve 1952 Devrimi sonrası devlet kurumlarını eleştirdiği el-Fellâh (1967) adlı romanlarıyla adeta tarihe şahitlik eder. Abdurahmân Şarkâvî'nin Romanlarında Toplumsal Eleştiri adlı bu çalışma, onun söz konusu dört romanındaki sosyal ve siyasî eleştiri hedeflerini konu edinmektedir. Çalışmanın amaç, kapsam ve yöntemi ile terimler sözlüğünün bulunduğu Giriş bölümünden sonra, I. Bölüm'de "20. Yüzyıl Mısır Siyasî Tarihi" ile "Modern Mısır Edebiyatında Romanın Doğuşu ve Gelişim Süreci" yer almaktadır. Çalışmanın II. Bölümü; Şarkâvî'nin hayatı, fikrî ve edebî kişiliği ile eserlerini ihtiva eder. III. ve IV. Bölümde "Şarkȃvî'nin Romanlarında Siyasî ve Sosyal Eleştiri" başlıkları altında romanların eleştiri platformu incelenmiş ve tespit edilen toplumsal problemler, kaynak metinden yapılan alıntılarla açıklanmıştır. Amaç; ele aldığı zaman kesitinde romanların sosyal ve siyasî eleştiri zeminini ortaya koymak olduğu için romanlar, roman sanatı açısından değerlendirmeye alınmamış, toplumcu gerçekçi bir yazar olan Şarkâvî'nin romanlarındaki eleştiri hedeflerinin tarihi zemine uygunluğu irdelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Abdurrahmân eş-Şarkâvî, Mısır, Edebiyat, Eleştiri, Sosyal, Siyasal