Sağlık İletişiminde Kamu Segmentasyonu


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Esra Bozkanat

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayla OKAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, kamuların durumsal kuramının Türkiye'de meme kanseri hastalığının kamularını segmente etmede geçerli bir araç olup olmadığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaca ek olarak tezde nedene dayalı eylem teorisinin değişkenleri ile kamuların durumsal kuramının bağımlı ve bağımsız değişkenleri ile bir araştırma modeli oluşturulmuştur. Araştırma verileri 502 kişiden toplanmıştır. Ampirik bir saha çalışması olan bu araştırma sonucunda kuramın Türkiye'de meme kanseri kamularını segmente etmede geçerli bir kuram olduğu ortaya konmuştur. Elde edilen bulgulara göre en kalabalık kamu grubu aktif kamudur. Daha sonra uyanmış kamu en az sayıya sahip olan grup ise gizli kamu türüdür. Kamu türleri belirlendikten sonra her birinin etkilendikleri mesaj stratejileri ortaya konmuştur. Buna göre uyanmış kamular "nedensellik" içeren ve "tıbbi terim" içeren mesajlardan en fazla etkilenen gruptur. Mesajlardan etkilenmede kanser teşhisi almış olmak ya da bir yankının kanser tedavisi görmüş olması da fark yaratan bir durum olarak belirlenmiştir. Kendisi kanser teşhisi almış kişiler "yönlendirici" ve "tıbbi terim" içeren mesajlardan teşhis almamış kişilere kıyasla daha çok etkilenmektedir. Bir yakını kanser teşhisi almış kimseler ise "nedensellik" stratejili ve "tıbbi terim" stratejili mesajlardan daha çok etkilenmektedir. Aktif kamu hekime en sık başvuran kamu türüyken, uyanmış kamu ise sağlık bilgisi ararken daha çok tanıdıklara başvurmaktadır. Kamuların sağlık bilgisi kaynaklarına güven dereceleri arasında anlamlı farklılık yoktur. Tüm kamuların en güvenilir bulduğu kaynak hekimdir. Son olarak kamuların durumsal kuramının değişkenleri nedene dayalı eylem teorisinin değişkenleri arasında anlamlı ilişki olduğu anlaşılmıştır. Buna göre kamuların durumsal kuramının bağımsız değişkenleri nedene dayalı eylem teorisinin değişkenleri için bir neden kümesi oluşturmaktadır. Anahtar kelimeler: Sağlık iletişimi, kamu segmentasyonu, kamuların durumsal kuramı.