Uluslararası güvenlik perspektifinden jeopolitik bir alan olarak uzayın değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEVSER MERMER AKMAZ
Danışman: Özgün Erler Bayır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada günümüzde askeri, sivil ve ticari alanlardaki uygulama alanları ile önemini gün geçtikçe artıran uzay, uluslararası güvenlik perspektifinden jeopolitik teoriler bağlamında ele alınmıştır. Bunun için uzay teknolojilerinin gelişiminin başlaması ve gelişim hızının arttığı Soğuk Savaş'tan günümüze değin süreç irdelenerek günümüzdeki mevcut ekosistem eğilimleri ortaya konmuştur. Bu kapsamda yapılan akademik çalışmalar, ilgili veri tabanlarından yararlanılarak analiz edilmiş ve güncel eğilimleri gösteren ilişki ağları ortaya konmuştur. Çalışma kapsamında gelişen ve dönüşen uzay ekosisteminin uluslararası güvenlikteki artan önemi ile jeopolitik teorilerin ilişkisi irdelenerek kapsamlı bir değerlendirmesi yapılmıştır. Yeni uzay ekosistemi ve uzay güvenliğinin sahip olduğu çok kapsamlı yapı ile klasik jeopolitik teorilerin mekânsal coğrafyayı ele alışı karşılıklı olarak incelenmiş olup uzay alanını da kapsayan jeopolitik düşüncelerden astropolitik, metajeopolitik gibi teoriler detaylı olarak ele alınmıştır. Uzayın çok yönlü, sınırları muğlak olan yeni ekosistem yapısını çok kapsamlı ve çok boyutlu olarak ele alan metajeopolitik perspektif ile uzay yönetişiminin mevcut yapısı da analiz edilmiş ve bu yönetişim yapısına etki eden ana alanlar ve faktörler incelenmiştir. Güvenlik yaklaşımlarının askeri perspektiften bakarak değerlendirdiği uzay alanı, özellikle günümüzün getirdiği yeni gerçekliklerin bilimsel anlamda ekonomi, sosyal ve sağlık, iç politika, uluslararası diplomasi, bilimsel yetkinlik ve insan gücü, çevre gibi bağlamlarda da değerlendirilmeye ihtiyaç duymaktadır. Yeni uzay ekosisteminin metajeopolitik yaklaşım ile uzayın sürdürülebilir kullanımına yönelik etkilerinin somut analizi açısından ise Birleşmiş Milletler'in Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ile uzay ilişkisi ilgili BM Hedefleri ile beraber açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: Uluslararası Güvenlik, Jeopolitik Teoriler, Uzay Güvenliği, Metajeopolitik, Yeni Uzay Ekosistemi