Biyopolitika Kavramı Çerçevesinde 1938 Beden Terbiyesi Kanunu


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyasal Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ali Emrah Tokatlıoğlu

Danışman: İlker Aktükün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Spor, yalnızca bedeni iyi tutmak için değil siyaseti anlamak için de kullanışlı bir kavram olabilir. Özellikle toplumsal boyutları açısından spor, çokça politik süreç içerdiği için politika analizinde yeni ama berrak bir bakış açısı sunar. Türkiye'nin siyasi tarihine yeni bir perspektiften yaklaşma çabasında olan bu çalışmada erken dönem cumhuriyet tarihi beden politikalarının bir projesi olan 1938 Beden Terbiyesi Kanunu üzerine çalışılmıştır. Siyasetin analizini biyopolitika kavramı üzerinden kurgulamaya çalışırken dönemin tüm beden politikaları değil yalnızca Beden Terbiyesi Kanunu'nu ortaya çıkaran sürecin dinamikleri incelenmiştir. Bu inceleme sırasında beden politikalarının kapsamı sporun politik anlamda araçsallaştırarak kullanılması ve devletin sporun yönetiminin kontrolünü sağlama istenci ile sınırlandırılmıştır. Sporun politikası üzerine yapılan akademik çalışmaların sayıca az oluşu, bu çalışmayı yaparken kullanılabilecek kaynakların sayısını arttırabilmekte zorlayıcı bir unsur olmuştur. Bu nedenle siyaset bilimi ve genel siyasi tarih konularında yazılmış eserlere başvurulmuş olsa da tez çalışmasının temel bilgi kaynağı arşiv belgeleri ve dönemin süreli yayınlarıdır. Birincil belge niteliği taşıyan meclis tutanakları ve arşiv belgelerinin ışığında hem dönemin hem de ilgili kanunun bir biyopolitik tahlili yapılmaya çabalanmıştır. Süreli yayınların en önemli katkısı ise dönemin eğilimlerini hem devlet hem de sivil toplum açısından anlayabilme noktasında olmuştur. Olay örgüsünün, sırasının ve diyalektiğinin kurgulanabilmesi de yine süreli yayınların detaylı incelemesinin katkısıyla olmuştur.