Ebû Şekûr es-Sâlimî ve Eş'ariyye'nin Nübüvvete Dair Görüşlerinin Mukayesesi


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELMA TAŞ AKIN

Danışman: Muhammed Yuşa Yaşar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ebû Şekûr es-Sâlimî, hicri V. asrın ikinci yarısında Semerkant'ın Keş beldesinde doğmuş ve tahmini hesaplamalara göre hicri V. asrın sonları ile hicri VI. asrın başlarında vefat etmiştir. Sâlimî, döneminin Hanefî-Mâtürîdî kelâm geleneği içerisinde Ebu'l-Hasen el-Eş'arî'yi ve Eş'ariyye mezhebini Ehl-i Sünnet içerisinde zikretmeyerek ileri derece tenkit eden bir kelâmcı olma özelliği ile ön plana çıkmıştır. Eş'arî âlimlerin de nübüvvet başlığı altında Mâtürîdî âlimlerine muhalif birtakım görüşleri bulunmaktadır. Kadın peygamberin mümkün oluşu bu görüşlerden en çarpıcı olanıdır. Bu bağlamda Ebû Şekûr es-Sâlimî ile Eş'ariyye'nin nübüvvete dair görüşleri mukayese edilmiştir. Sâlimî'nin günümüze tek bir eserinin ulaşmış olması ve hakkında yapılan incelemelerin az oluşu sebebiyle çalışmanın konu başlıkları, tek eseri et- Temhîd fî beyâni't-tevhîd'de nübüvvete dair ele aldığı konular ile sınırlandırılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde Sâlimî'nin hayatı, ilmî kişiliği ve kelâm ilmindeki yerinden bahsedilmiştir. Birinci bölümde peygamberlik olgusuna dair, Sâlimî ve Eş'ariyye'nin belirli görüşleri aktarılarak; ikinci bölümde ise peygamberliğin en büyük ispatı mûcize konularına ağırlık verilerek ortaya konan fikirler mukayese edilmiş ve sonuç bölümünde çalışmaya dair tüm bilgiler nihayete erdirilmiştir.