Beyaz nokta lezyonlu dişlerde seramik braketlerin sökümü sonrası mine yüzeyinde oluşan değişikliklerin 3B karşılaştırmalı değerlendirilmesi


Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF ÖZTÜRK DEMİR

Danışman: Nil Cura

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, beyaz nokta lezyonlarının (BNL) bulunduğu dişlerden seramik braketlerin sökülmesi ve adeziv artıklarının temizlenmesi sırasında oluşabilecek mine hasarının, sağlıklı mine yüzeyleriyle in-vitro ortamda karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada 30 adet çekilmiş premolar dişi kullanılmıştır. Tüm dişlere aynı bonding protokolü uygulandıktan sonra örnekler rastgele kontrol ve BNL grubu olarak ikiye ayrılmıştır. BNL grubunda braket çevresinde BNL oluşturulduktan sonra, tüm örneklerdeki seramik braketler üreticinin tavsiye ettiği yöntem ile sökülmüştür. Söküm sonrası ARI skorları stereomikroskop altında 10x büyütme ile değerlendirilmiştir. Mine yüzeyinde kalan adeziv artıkları düşük devirli mikromotor ve tungsten karbid frez yardımıyla temizlenmiştir. Örnekler, herhangi bir işlem uygulanmamış mine yüzeylerinin referans alındığı referans tarama (T0) ile braketleme ve BNL oluşturulması (T1), braketlerin sökülmesi (T2) ve debonding işleminin tamamlanması (T3) aşamalarında 3B tarayıcı ile taranmıştır. Minede oluşan yüzey değişimleri referans tarama ile çakıştırılarak belirlenmiştir. Değişkenlerin dağılımı Shapiro-Wilk normallik testi ile değerlendirilmiş, normal dağılım göstermeyen değişkenler için çoklu zaman karşılaştırmalarında Friedman Testi, alt grup karşılaştırmalarında Dunn's çoklu karşılaştırma testi, gruplar arası karşılaştırmalarında Mann-Whitney U testi ve nitel verilerin karşılaştırılmasında Ki-kare testi kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Kontrol ve BNL gruplarında ARI skorları benzer olup, örneklerin çoğunluğunda (n=25) ARI 3 skoru gözlenmiştir. Braketlerin sökülmesi ile braket taban alanında bulunan adeziv artıklarına ait parametre değerleri iki grup için de benzerdir. Braket çevresinde BNL oluşturulması (T1) ile BNL ve kontrol grupları arasında mine yüzeyinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Braketin sökümü (T2) sırasında braket taban alanında hiçbir örnekte mine kaybı gözlenmemekle birlikte braket çevresinde, grup içinde mine kaybı açısından anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Ancak adeziv artıklarının temizlenmesi ile birlikte (T3) mine kaybı her iki grupta da anlamlı derecede artmıştır. Gruplar arasında braketlerin sökülmesi ile braket çevresinde mine kaybında oluşan artışların benzer olduğu, bunun yanı sıra adeziv artıklarının temizlenmesi ile birlikte BNL grubunda mine kaybına ait değerlerin kontrol grubuna kıyasla daha fazla artış gösterdiği görülmüştür. Sonuç: Seramik braketlerin üreticinin önerdiği yöntemle sökülmesi durumunda, kontrol ve BNL gruplarında mine yüzeyinde hasar gözlenmeden söküm işleminin gerçekleştirilebildiği tespit edilmiştir. Ancak, adeziv artıklarının temizlenmesi işlemi sırasında, lezyonlu bölgelerde belirgin derecede daha fazla mine kayıpları meydana gelmiştir.