NORMOSPERMİK VE AZOSPERMİK SEMEN LEKELERİNİN FARKLI ZAMAN DİLİMLERİNDE MULTİSPEKTRAL ADLİ MUAYENE SİSTEMİ İLE FARKLI KUMAŞ TİPLERİNDE TESPİT EDİLEBİLİRLİĞİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA KÖRBIÇAK DURMUŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sadık Toprak
Eş Danışman: Mehmet Ali Malkoç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Cinsel saldırı suçlarının adli soruşturulmasında fail ile mağdur arasındaki fiziksel temasın ortaya konulması büyük ölçüde biyolojik delillerin doğru şekilde tespit edilmesine ve yorumlanmasına bağlıdır. Bu bağlamda tekstil yüzeyleri üzerindeki seminal lekelerin görünürlüğü ve saptanabilirliği adli biyoloji açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada, beyaz renkli farklı kumaş tipleri üzerinde oluşturulan normospermik ve azospermik seminal sıvı lekelerinin 450 nm dalga boyundaki mavi ışık altında tespit edilebilirliğinin değerlendirilmesi amaçlandı. Ayrıca lekelerin zamana bağlı parlaklık değişimleri ve yayılım alanlarının karşılaştırılması hedeflendi. Yöntem: İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Androloji Kliniği'ne başvuran ve semen analizi için örnek veren olguların seminal sıvı örnekleri kullanıldı. Örnekler benzer kalınlıktaki beyaz renkli viskon, ipek, polyester, pamuk ve mikst kumaşlara standart hacimde uygulanarak 9 farklı zaman diliminde multispektral adli muayene sistemi ile görüntülendi. Görüntülerde leke alanı ve floresans yoğunluğu ölçümleri ImageJ programı kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Spermatozoa varlığının seminal leke alanı üzerinde 4. saatten 6. aya kadar olan zaman noktalarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmadığı saptandı. Her iki grupta da leke alanı değişimi anlamlı bulunmadı. Parlaklık değerlerinin ise zamanla her iki grupta anlamlı biçimde arttığı ve özellikle ileri zaman noktalarında normospermik örneklerin azospermik örneklere göre daha yüksek parlaklık değerleri gösterdiği belirlendi. Kumaş türleri arasında leke alanı bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı. Sonuç: Mavi ışık altında multispektral görüntüleme, beyaz kumaşlar üzerindeki seminal lekelerin tahribatsız olarak değerlendirilmesinde etkili bir yöntemdir. Spermatozoa varlığının leke alanı üzerinde belirleyici olmadığı, ancak floresan yoğunluğu üzerinde daha belirgin etkiler oluşturduğu görülmüştür. Kumaş tipinin hem leke yayılımı hem de parlaklık düzeyi üzerinde önemli etkisi olduğu saptanmıştır.