2000'ler Bağımsız Türk Sinemasında Omega Erkekler: Kurbanlık ve Failliğin Yeniden İnşası

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mehmet Sarı

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nilüfer TİMİSİ NALÇAOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma kapsamında 2000'li yıllarda bağımsız Türk sinemasında omega erkek temsilleri incelenmektedir. Filmsel anlatılarda erkeklik inşaları ve erkekler arası iktidar dinamiklerini araştırmada, René Girard'ın insan arzusundan yola çıkarak tasarımladığı mimetik kuram ile eleştirel erkeklik incelemelerinin bir arada ele alınması amaçlanmıştır. Bu bağlamda öncelikle mimetik kuramın temel kavram ve mekanizmaları araştırılmış, ardından Friedrich Nietzsche ve Max Scheler'in ressentiment anlayışları ile mimetik kuram bağlamında ressentiment işleyişi incelenmiştir. Erkekliğin sosyo-kültürel bir inşa oluşu ile mimesis yoluyla kuruluşu karşılaştırılmıştır. Arzuların oluşumu, bireyler arası gerilimin günah keçisi yoluyla giderilmesi ve ressentiment'ın kimlik oluşumundaki etkisinin erkeklikleri açıklamada ne ölçüde işlerliğe sahip olduğu araştırılmıştır. Bu doğrultuda Başka Semtin Çocukları, Kara Köpekler Havlarken, Bornova Bornova, Çakal, Rıza, Pus, Saç ve Ben O Değilim filmleri ve bu filmlerdeki erkek karakterler farksızlaşma, homososyallik, kurban-mağdurluk, ressentiment ve kadın dolayımlayıcılığı gibi farklı dinamikler çerçevesinde çözümlenmiştir. Bu çözümlemeler sonucu, omega erkeklerin arzularının mimesis yoluyla oluştuğu, birbirleri arasındaki farksızlaşmanın ve mimetizm krizinin şiddeti doğurduğu, iktidarsızlık hissinden kimlik değişimi yoluyla kurtulmaya çalıştıkları ve hegemonik erkeklik ideallerini gerçekleştirme çabalarında kadınların dolayımlayıcı olarak yer alamayışı açığa çıkarılmıştır.