İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesi'ndeki Memlük Eserleri ve Mısır'daki Benzerleriyle Karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LAMIAA MAHMOUD MOSTAFA ABDELKREEM

Danışman: Vesile Belgin Demirsar Arlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın ana gayesi Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde bulunan Memlük dönemine ait eserlerin tespiti ve Mısır müzelerinde bulunan benzerleriyle kıyaslanmasıdır. "İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesi'ndeki Memlük Eserleri ve Mısır'daki Benzerleriyle Karşılaştırılması" isimli çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İncelenen eser sayısı 107 parçaya ulaşmış olup bunların 31 cildi birbirinin aynısıdır, dolayısıyla katalogda açıklanan 76 eser bulunmaktadır. Tezin giriş bölümünde konunun tanımı, önemi, araştırma metodu, konu ile ilgili çalışmalar ve kaynaklar belirlenmiştir. Birinci bölümde Türk ve İslam Eserleri Müzesi hakkında genel bilgiler verilmiş, ardından Memlükler dönemi hakkında da genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise Memlük eserleri bir katalog düzeninde incelenmiştir. Bu bölüm kendi içerisinde beş kısma ayrılmıştır. Katalog 9 el yazması, 18 cilt, 31 seramik, 13 maden ve 5 taş olmak üzere toplam 76 Memlük objesi içermektedir. Üçüncü bölümde ise değerlendirme ve karşılaştırma bölümüne yer verilmiştir. Bu bölüm kendi içerisinde altı kısma ayrılmış, el yazması sanatı, cilt sanatı, seramik sanatı, maden sanatı, taş sanatı incelenmiştir. Bu bölümde tüm Memlük eserlerinin unsurları, malzeme, yapım ve süsleme teknikleri, form ve süsleme özellikleri ele alınmıştır. Mısır ve diğer yabancı ülke müzelerinde süsleme, form ve yapım teknikleri açısından benzer Memlük eserleri ortaya konulmuştur. Son olarak sonuç kısmında, Memlük sanatlarındaki ortak unsur ve özelliklere, yani Memlük dönemi süslemelerinin kendine özgü genel üslubuna ilişkin sonuçlar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Memlük Sanatı, Süsleme, İstanbul, Mısır, Müze.