Yeni Furil Hidrazid Türevi Bileşikler: Tasarım, Sentez, Karakterizasyon, Biyolojik Aktivite

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Meslek Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU DİDEM KURAN

Danışman: Nuray Güzeldemirci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında furil hidrazid bileşiğinden hareket ile 1,2,4-triazol halkası içeren orijinal hidrazid bileşiği (4) ve bir seri yeni hidrazid-hidrazon bileşiği (5a-t) tasarlanmış, sentezlenmiş, molekül yapıları çeşitli spektroskopik yöntemler (FT-IR, 1H- NMR, 13C-NMR, HRMS) ve elementel analiz ile aydınlatılmıştır. Sentezlenen bileşiklerin MCF7 ve HEK293 hücre hatlarına karşı sitotoksik aktiviteleri ve ayrıca 20 µM'da COX-1 ve COX-2 enzim inhibisyon yüzdeleri belirlenmiştir. Seçici COX-2 inhibitörlerinin meme kanserini önleyici etkileri bilindiğinden en iyi biyolojik aktivite gösteren 5r, 5s, 5t bileşiklerinin COX-1 ve COX-2 enzim inhibisyon değerleri hesaplanmıştır. 5r, 5s ve 5t bileşiklerinin COX-2 enzim inhibisyon IC50 değerleri sırası ile 16,05±1,03 µM; 10,21±0,57 µM ve 15,18±0,75 µM olarak bulunmuştur (Selekoksib IC50: 1,03±0,02 µM). Organik sentez ve in-vitro biyolojik aktivite çalışmalarının yanı sıra COX-2 enziminin (PDB ID: 1CX2, rezolüsyon: 3 Å) aktif bölgesini hedefleyen in silico moleküler kenetleme çalışmaları yapılmış ve sentezlenen bileşikler ile COX-2 enzimi arasındaki etkileşimler incelenmiştir. In silico ADME çalışmaları ile bileşiklerin farmakokinetik özellikleri değerlendirilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, seçici bir COX-2 enzim inhibitörü olarak 5s ve 5t bileşikleri MCF7 kanser hücre hattına karşı umut verici sitotoksik bileşikler olarak değerlendirilebilir. Çalışma, biyolojik aktivitesi yüksek ve toksisitesi düşük antikanser bileşiklerin elde edilmesinde medisinal kimyacılara yol gösterici olacaktır.