Türkiye'de seçmen davranışları: Güneydoğu Anadolu incelemesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAHİR ÖZHAN

Danışman: Adem Esen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Temsili demokrasilerin vazgeçilmez unsurları; seçmen, siyasi partiler ve belli aralıklarla yapılan seçimler olarak sıralanabilir. Seçimler hem siyasi partilerin geleceği ve hem de toplumun geleceği üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Gerçekleşen seçimler sonucunda ülkenin ya da kentin idari yönetiminin elde edilmesi siyasi partiler için hayati öneme haiz olduğundan siyasi partiler seçmeni etkilemek zorundadır. Buna mukabil seçmenler de kendi faydalarını gerçekleştirmek için adayları ve/veya siyasi partileri baskı altında tutmaya çalışırlar. Oy kullanma hakkının yaygınlaşması sonucu seçmen tercihleri hususu incelenme alanı bulmuştur. Seçimlerde oy kullanan seçmenler, tercihlerini belirli dinamiklere bağlı olarak ortaya koyarlar. Seçimler vasıtasıyla seçmenler karar alıcıları; partiye taraftar olma, seçim kampanyalarından etkilenme, adaylara sempati duyma, aile, aşiret, parti sadakati, ideolojik, ekonomik, sosyo-kültürel ya da diğer itici veya çekici faktörlerden dolayı seçerler. Seçmen davranışları hususunda yapılan ilk araştırmalar daha ziyade partilerin kazanacakları sandalye sayısına endeksli iken daha sonra seçmenin karar verme süreçleri ve bu süreçte seçmeni etkileyen unsurlar ele alınmaya başlanmıştır. Ülkemizde seçmen davranışlarını ölçmeye yönelik birçok anket (kamuoyu araştırma) firması tarafından, özellikle 2000'li yıllar sonrası, birçok araştırma yapılmıştır. Ancak akademik olarak çalışmaların yaygınlaşması yeni sayılır. Yapılan akademik araştırmaların önemli bir kısmı tek il ölçeğinde araştırma yapmış ve genellikle seçmenin tercihini etkileyen unsurlardan bir tanesi üzerine yoğunlaşmıştır. Bu çalışma, seçmen davranışları üzerinde etkili olan motivasyonları belirlemek ve söz konusu motivasyonların etki düzeylerini saptamaya yöneliktir. Yaş, cinsiyet, eğitim ve gelir düzeyleri gibi demografik özellikler ile aşiret ve tarikat üyeliği, coğrafya, anadil kullanımı, çıkar grubu, ekonomi politikaları, iletişim araçları, propaganda ve özellikle mezhep, göç/zorunlu göç ile etnik köken değişkenlerinin Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki seçmen davranışlarını şekillendirmedeki etki düzeyi belirlenmeye çalışılacaktır.