Türkiye'de sürdürülebilirlik çalışmalarının finansal performans üzerine etkisi: Bist30 ve Bist sürdürülebilirlik endekslerinde yer alan şirketlerin karşılaştırmalı analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ AYDOĞAN

Danışman: Vedat Sarıkovanlık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sürdürülebilirlik günümüzde hem yatırımcılar hem de işletmeler için oldukça önemli bir konu haline gelmiştir. Sürdürülebilirlik politikalarını benimseyip bunu yönetim, pazarlama, üretim ve finans gibi temel fonksiyonlarında uygulayan işletmeler paydaşları tarafından desteklenmektedir. Çevre ve doğaya saygılı, topluma yararlı faaliyetlerde bulunan işletmeler mevcut yatırımcıların yanı sıra potansiyel yatırımcıların da dikkatini çekmektedir. Ayrıca sürdürülebilirlik faaliyetlerinde bulunan işletmeler sektörde daha fazla talep görmekte, bu durum işletmelerin rekabet üstünlüğü sağlamalarına katkı sağlamaktadır. Bu nedenlerden dolayı işletmelerin sürdürülebilirlik faaliyetlerinin finansal performansları üzerindeki etkisi finansal karar alıcılar, akademisyenler gibi birçok araştırmacı tarafından ele alınmıştır. Bu çalışmada 2015Ç1-2022Ç4 döneminde Türkiye'de BİST 30 ve BİST Sürdürülebilirlik (BİST SE) endekslerinde, ABD'de Dow Jones Sürdürülebilirlik Kuzey Amerika Bileşik Endeksinde (DJSI NA) yer alan şirketlerin finansal performansları Panel Veri Analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Araştırma kapsamında finansal performans ölçütleri olarak aktif karlılığı (ROA) ve özsermaye karlılığı (ROE) oranları kullanılırken bağımsız değişkenler olarak literatürde bağımlı değişkenlerle anlamlı ilişkiye sahip olan hisse başına kazanç, fiyat/kazanç oranı, piyasa değeri/defter değeri oranı, kaldıraç oranı, firma büyüklüğü, cari oran, FAVÖK marjı ve aktif devir hızı kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda BİST 30 endeksinde yer alan firmaların özsermaye karlılığı ile finansal performansı açıklama düzeyi yüksek olan bağımsız değişkenler arasında anlamlı bir ilişki olduğu, BİST SE'de yer alan firmaların aktif karlılığı ile finansal performansı açıklama düzeyi yüksek olan bağımsız değişkenler arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve DJSI NA için elde edilen bulguların BİST SE ile benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Sürdürülebilirlik endeksleri için ROA ile bağımsız değişkenler arasında anlamlı bir ilişkinin bulunması literatürde yer alan pek çok çalışma ile paralellik göstermektedir.