Sanayi devrimi'nin birey ve toplum üzerine etkisinin Charles Dickens'ın eserlerindeki yansıması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAHMURE AYDOĞDU

Danışman: Uğur Dolgun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilindiği üzere Charles Dickens dünya edebiyatının en önemli yazarlarından birisidir ve okuyucu onun eserlerinden içinde yetiştiği toplum hakkında oldukça verimli bilgiler edinebilmektedir. Sanayi Devrimi'nin dünyayı değiştiren en önemli olaylarından birisi olması ve bu devrimin Dickens'ın ülkesinde gerçekleşmiş olması elbette onun edebi kişiliğini etkilemiştir. Bu çalışmada İngiliz yazar Charles Dickens'ın eserlerinden faydalanarak seçilmiş Oliver Twist, Zor Zamanlar ve Büyük Umutlar romanlarında Sanayi Devrimi'nin birey ve toplum üzerine etkisinin yansımaları incelenmiştir. Oliver Twist, Zor Zamanlar ve Büyük Umutlar romanlarının karakterleri üzerinden yapılan araştırmada, çatışmacı kuram kullanılarak ve sosyolojik analiz yapılarak, Sanayi Devrimi'nin etkileri tartışılmıştır. İçerik analizinden faydalanarak "Sosyal Statü ve Sınıf Eşitsizliği", "Kadın ve Çocuk İşçiler" ve "Ağır Çalışma Şartları" temalarına ulaşılmıştır. Ulaşılan temaların analizi nitel desende içerik analizi metoduyla yapılmıştır. Analiz sonucunda Sanayi Devrimi'nin Dickens'ın eserlerini pek çok açıdan etkilediğine ulaşılmıştır. Sanayi Devrimi'nin karakteristik özelliklerinden olan ağır çalışma şartları, çalışma saatlerinin yoğunluğu, emeğin karşılıksız kalması ve işçi sınıfının içerisinde bulunduğu durum Dickens'ın roman karakterleri üzerinden okuyucuya aktarılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sanayi Devrimi, işçi sınıfı, emek, sosyal statü, sınıf eşitsizliği, edebiyat, Charles Dickens.