Crataegus Ekstresinin Streptozotosin Diyabetik Sıçanlardaki Endotel Fonksiyon Bozukluğunun Gelişimi Üzerine Olan Etkilerinin İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ebru Koç

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gökce TOPAL TANYILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Diyabete bağlı gelişen endotel disfonksiyonu kardiyovasküler risklerin oluşumunu artırmaktadır. Çalışmamızda Crataegus microphylla ekstresinin diyabetik sıçanlarda gözlenen endotel disfonksiyonu üzerindeki etkilerinin ve antihiperglisemik kapasitesinin incelenmesi hedeflenmiştir.Öncelikle Crataegus ekstresinin kontrol sıçanlardaki akut vasküler etkileri değerlendirilmiştir. Daha sonra sıçanlarda diyabet oluşturmak amacıyla streptozotosin (65 mg kg-1, i.p.) uygulanmıştır. 100mg/kg Crataegus ekstresi ise diyabetik sıçanlara 4 hafta süresince oral gavaj yoluyla verilmiştir. Kan glukoz düzeyleri takip edilmiş ve son olarak izole edilen aortaların endotel fonksiyonları ve vasküler reaktiviteleri incelenmiştir. Ayrıca serum tümör nekroz faktörü-?, interlökin-6 gibi proinflamatuvar sitokinlerin ve insülin düzeyleri ölçülmüştür. İlaveten kontrol ve diyabetik aortalarda histopatolojik ve immünohistokimyasal incelemeler yapılmıştır.Crataegus ekstresi akut olarak uygulandığında nitrik oksit (NO) aracılıklı konsantrasyon bağımlı gevşetici etki oluşturmuştur. Öte yandan Crataegus ekstresinin kronik olarak uygulanması kontrole göre diyabetik sıçanlarda artmış glukoz ve azalmış insülin miktarları üzerinde bir değişiklik oluşturmamıştır. 8 haftalık diyabette hem asetilkoline bağlı gevşemelerin hem de vasküler reaktivitenin kontrole göre anlamlı düzeyde azaldığı gözlenmiştir. Crataegus ekstresi ise 8 haftalık diyabette azalmış olan bu parametreleri yükselterek kontrol seviyesine getirmiştir. Ayrıca proinflamatuvar sitokin düzeyleri 8 haftalık diyabetik grupta anlamlı olarak yükselmiş ve bu sıçanların izole aortalarında ise endotelyal ve indüklenebilen NO sentaz dağılımları da artmıştır. Crataegus ekstresi ise diyabette artmış olan proinflamatuvar sitokin düzeylerini ve NO sentaz dağılımlarını azaltabilmiştir.Bulgularımız Crataegus microphylla'nın antihiperglisemik etkinliği olmaksızın diyabette azalmış olan endotel bağımlı gevşemeleri ve vasküler reaktiviyi antiinflamatuvar etkinliği sonucunda düzeltebildiğini böylece de diyabete bağlı endotel disfonksiyonunun önlenmesinde etkili olabileceğini önermektedir.