Avrupa Birliği’nin Enerji Politikası ve Enerji Arz Güvenliği Ekseninde Türkiye’nin Rolü


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Bekir Yıldız

Danışman: Cem Saatcioğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Enerji modern bir toplumdaki insanın yaşam kalitesi üzerinde doğrudan etkiye sahiptir. Dünyada artan nüfus ve ekonomik faaliyetler enerji talebini de artırmakta ancak günümüzün temel enerji kaynağını oluşturan fosil yakıtların, limitli rezervleri ile az sayıdaki ülkenin kontrolünde bulunor olması, bu kaynağa ihtiyaç duyanların enerji arz güvenliği sorununun oluşmasına yol açmaktadır. Küresel enerji ticaretinin halen en büyük ithalatçısı konumunda bulunan Avrupa Birliği (AB) bugün ihtiyaç duyduğu enerjinin yarısından fazlasını dış kaynaklardan sağlamaktadır. Rusya açık ara en büyük tedarikçi konumundadır ve bu durum enerji arz güvenliği için önemli bir risk olarak değerlendirilmektedir. Gelişen ekonomisi ve artan nüfusuyla Türkiye, üyeliğine aday olduğu AB gibi dış enerji kaynaklarına yüksek oranda bağımlıdır ve enerji arz güvenliğini sağlama çabası içindedir. Ayrıca, izlediği enerji politikası ve boru hatları stratejisiyle bölgenin enerji dağıtım merkezi olma hedefindedir. Diğer taraftan da jeostratejik konumu sayesinde, AB için ihtiyaç duyduğu Kafkaslar, Hazar, Ortadoğu ve Doğu Akdeniz'deki hidrokarbon projelerini hayata geçirebilecek potansiyele sahip bir ülkedir. AB'nin 'Enerji Güvenliği Strateji Belgesi'nde yeri, enerji kaynaklarının alternatif iletim yolu olarak enerjide iş birliği kurulması gerekli stratejik ülkelerden biri olarak tanımlanmaktadır. Çalışmada, AB'nin enerji arz güvenliği politikasında Türkiye'nin rolü ve önemi betimsel yöntemlerle araştırılacaktır. Bununla birlikte tarafların izlediği enerji politikaları arasındaki uyumun ikili ilişkilerin geleceği üzerine etkisi değerlendirilerek sürece katkı sağlayıcı politika önerilerinde bulunulması amaçlanmıştır.