İki PET/CT cihazının lezyon tespit performansları arasında bir karşılaştırma

AHMET ÇEPİŞ

İki PET/CT cihazının lezyon tespit performansları arasında bir karşılaştırma

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET ÇEPİŞ

Danışman: BAYRAM DEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nükleer tıp görüntüleme yöntemlerinden biri olan Pozitron Emisyon Tomografisi/Bigisayarlı Tomografi (PET/BT), fonksiyonel ve anatomik bilgilerin bir arada değerlendirilmesine olanak sağlayan hibrit bir yöntemdir. PET görüntülemede, 11C, 13N, 15O, 18F, 68Ga gibi pozitron yayan radyoizotopların glikoz molekülü ile birleştirilmesi ile elde edilen radyofarmasötik {Flor-18 Florodeoksiglikoz ([18F]-FDG) gibi} hastaya damar yoluyla verilir. Radyoizotoptan yayılan pozitronun soğurucu bir maddenin elektronuyla birleşmesi sonucu oluşan 511 keV'lik iki foton anhilasyon noktasından çıkarak 180o'lik açı ile birbirine zıt yönlerde hareket eder, vücut dışında PET tarayıcı dedektörler tarafından tespit edilir ve bilgisayarda vücudun 3-boyutlu görüntüsü elde edilir. PET/BT, çeşitli kanser türleri için tanı, evreleme, yanıt izleme ve sonuç tahmininde yaygın olarak kullanılır. Normal ve patolojik dokuların radyonüklid tutulumu farklıdır. Bu tutulum farkı, Standart Tutulum Değeri (Standardized Uptake Value, SUV) ile karakterize edilir. PET cihazının doğru ve istikrarlı sayımı, doğru SUV değeri tespiti için önemlidir. Ancak bir hasta için farklı zamanlarda (aynı gün 1. ve ek 2. görüntüleme veya hastanın tüm tedavi süreçlerindeki görüntülemeler için) farklı PET cihazları kullanılarak elde edilen görüntülemeler SUV değerlerinde farklılıklara neden olabilir. Bu tez çalışmasında; bir fantomda düşük, orta ve yüksek aktiviteler için elde edilen SUV değerleri kullanılarak hesaplanan Geri Kazanım Katsayısı (Recovery Coefficient, RC) değeri üzerinden, biri 2010 (Siemens PET) diğeri 2020 yılında (General Electric [GE] PET) kliniğe kurulan iki analog PET cihazının lezyon dedeksiyon performansları Ulusal Elektrik Üreticileri Birliği (National Electrical Manufacturers Association, NEMA) PET fantomunda karşılaştırıldı. Fantom çalışması klinik hastalarda oluşabilecek Background/Lezyon oranları olan B/L=1/4 ve B/L=1/8 değerlerinde yapıldı. PET dedektörlerinin algılama kapasiteleri farklı aktivite değerlerinin de test edebilmesi amacıyla 2.75 mCi/10 litre, 0.816 mCi/10 litre ve 0.210 mCi/10 litre değerlerinde görüntülemeler yapıldı. Bu çalışmanın sonucunda, Kısmi Hacim Etkisi (Partial Volume Effect, PVE)'nin özellikle küçük tümörlerde SUV değerlerinde belirgin bir düşüşe neden olduğu ve bunun her iki PET'in RC değerlerine yansıdığı görüldü. Küçük lezyonlar için performans karşılaştırması yapılan iki PET'den GE marka PET cihazının Siemens Marka PET'den daha iyi geri kazanım katsayıları (RC) verdiği görüldü. İki farklı marka PET cihazının bulunduğu Nükleer Tıp Kliniklerinde bir hastanın aynı enjeksiyon dozu sonrası erken (enjeksiyondan 1 saat sonra) ve geç çekimlerinin (enjeksiyondan 3-4 saat sonra) aynı cihazda yapılmasının sonuçlarının doğruluğu ve tutarlılığı açısından önemli olduğu sonucuna varıldı.