Mir'âtü'l-Kâinât: Dil incelemesi-metin-sözlük


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DEMET ÇINAR

Danışman: Hatice Tören

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

XVI-XIX. yüzyıllar arasını kapsayan Klasik Osmanlı Türkçesi, Türk dilinin Batı/ Güney-batı kolu olan Osmanlı Türkçesi devri içinde yer alır. Bu dönemde birçok eser kaleme alınmıştır. Bu dönem imlanın kalıplaşma yoluna gittiği, yabancı unsurların sıkça kullanıldığı dönemdir. Bu çalışma Almanya Millî Kütüphanesi Türkçe Yazmaları Koleksiyonu'nda bulunan Ms. or. quart 1837 demirbaş numaralı mensur bir eser olan Mir'âtü'l-Kâinât üzerine bir dil incelemesidir. Çalışma Giriş, Dil İncelemesi, Metin ve Sözlük bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş kısmında Mir'âtü'l-Kâinât hakkında genel bilgiler verilmiş, eserin konusu, nüshaları ve üslubu ele alınmıştır. Ayrıca bu bölümde eserin müellifi hakkında da bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde metnin ses ve şekil özellikleri incelenmiş, Metin bölümünde Mir'âtü'l-Kâinât'ın transkripsiyonu yapılmış, Sözlük bölümünde ise metindeki kelimelerin anlamları verilmiş ve geçtikleri yerler gösterilmiştir. Sözlük bölümünden sonra özel adlar dizini de oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Mir'âtü'l-Kâinât, Klâsik Osmanlı Türkçesi, 17.yy., acâʾibü'l-mahlûkât