Turizmde paylaşım ekonomisinin vergilendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Barış ÇAM

Danışman: İbrahim Çifçi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı turizmde paylaşım ekonomisinin vergilendirilmesinin nasıl olabileceğine yönelik olarak bir vergilendirme model önerisi ortaya koymaktır. Bu amaçla, 19 vergi uzmanı katılımcı ve 15 turizm paylaşım ekonomisinde hizmet sunan girişimci katılımcı olmak üzere toplam 34 katılımcı ile yarı-yapılandırılmış mülakat soruları ile görüşmeler yapılarak nitel veri toplanmıştır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde paylaşım ekonomisine yönelik kavramlar üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde turizm endüstrisinde vergilendirme ve paylaşım ekonomisinin vergilendirilmesinin Türkiye Cumhuriyeti vergi kanunları karşısındaki durumu üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise, veriler yazılı ortama aktarılarak deşifre edilmiş ve tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Verilerin güvenirliğini artırmak ve bulguların daha iyi anlaşılmasına yardımcı olmak amaçlı, orijinal görüşme transkriptlerinden alınan özgün alıntılar kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, turizmde paylaşım ekonomisinin vergilendirilmesi ile ilgili dört ana tema ortaya konmuştur; vergilendirme zorlukları, vergilendirme sisteminin kurulması, verginin harcanacağı yer ve gelecekte vergilendirmenin evrimi. Araştırma bulguları ışığında "Turizm Paylaşım Ekonomisi Detaylı Vergilendirme Model Önerisi" ve "Turizm Paylaşım Ekonomisi Özet Vergilendirme Model Önerisi" olmak üzere iki model önerisi geliştirilmiştir. Araştırma sonuçları, turizmde paylaşım ekonomisinin vergilendirilmesine yönelik olarak hazırlanacak olan vergi kanunları ve vergi düzenlemelerine yardımcı olacak önemli bilgiler sağlamıştır.