Pandemi sürecinde görme engelli öğretmenlerin çalışma hayatı deneyimleri: Eğitimde Görme Engelliler Derneği örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, HAYEF Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ILGIN AYDINOĞLU

Danışman: Meltem Delen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı, COVID-19 pandemisi görme engelli öğretmenlerin çalışma hayatındaki deneyimlerini Eğitimde Görme Engelliler Derneği özelinde incelemektir. Çalışma, görme engelli öğretmenlerin pandemi sürecinde çalışma yaşamında karşılaştığı sorunları ve bu sorunlara getirdikleri çözüm önerilerini ortaya koymak amacıyla durum çalışması kullanılarak nitel desenli olarak tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak Eğitimde Görme Engelliler Derneği üyesi olan ve farklı branşlarda, farklı şehirlerde öğretmenlik yapan görme engelli öğretmenlerle çalışılmıştır. Derneğin toplam üye sayısı yaklaşık 90 öğretmenden oluşmaktadır. Bu üyelerden amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 12 öğretmenle mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Nitel desenli bu çalışmada mülakatlar, araştırmacı tarafından 2 kişiyle yapılan serbest mülakat sonucu oluşturulan sorular kullanılarak yapılmıştır. Toplanan veriler, MAXQDA 24 programı ile tematik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiş ve bulgular raporlanmıştır. Görme engelli öğretmenlerin meslek tecrübeleri, pandemi dönemi ve sonrasındaki deneyimleri ile engellilik temalı görüşleri üzerine yapılan bu çalışma, eğitimin uzaktan yürütmenin zorluklarını ve görme engelli öğretmenlerin deneyimlerini ortaya koymaktadır. Uzaktan eğitimle birlikte öğrenci katılımında azalma ve iletişim sorunları yaşanmış, ancak öğretmenler dijital araçlara adapte olmuş ve öğrencilerle daha yakın ilişkiler kurmuşlardır. Pandemi sonrası döneme ilişkin bulgular, öğrencilerin okula dönüş süreçlerinde uyum sorunları yaşadıklarını ve öğretmenlerin de bu süreçte maske ve temasla ilgili sorunlar yaşadıklarını göstermektedir. Engellilik temasında ise erişilebilirlik sorunlarına vurgu yapılmış, pandemiyle birlikte teknolojik ilerlemelerin ayrımcılığı azalttığı ancak genelde engellilere yönelik ayrımcılığın devam ettiği ifade edilmiştir. Bu çalışma, görme engelli öğretmenlerin pandemi koşullarında yaşadıkları zorlukları ve deneyimleri derinlemesine ele almış, bu bağlamda edinilen bilgiler, engellilik odaklı politika ve uygulama geliştirecekler için değerli katkılar sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: COVID-19, Pandemi, Engellilik, Görme Engellilik, Öğretmenlik