Son dönem Türk sinemasında popüler ve sanat filmlerinin kurgu biçimleri karşılaştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEM YILDIRIM
Danışman: Şükrü Sim
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Popüler filmler, kültür endüstrisinin yükse gişe geliri elde etmek amacıyla geniş seyirci kitlelerine satmayı hedeflediği ticari kültürel ürünlerdir. Bu nedenle kitlesel olarak üretilen diğer ürünler gibi, risk alınmayan belirli standartlar çerçevesinde üretilirler. Gişe gelirini ön planda tutmayan, bireysel ve sanatsal ifade amacıyla gerçekleştirilen sanat filmleri ise, popüler sinemanın standartlaşmış biçimlerinden farklılaşmayı amaçlar. Bu biçimsel farklılaşmanın temelinde yatan en etkili unsur ise kurgudur. Bu çalışmada, son dönem Türk Sineması'nın popüler ve sanat kanadından örneklem olarak seçilmiş olan filmlerin kurgu biçimleri, "çekim-çekim çözümleme" yöntemiyle çözümlenerek, popüler filmler ile sanat filmleri arasında kurgu yoluyla oluşan biçimsel farklılıklar ortaya konulmuştur. Son dönem Türk Sineması'nın popüler filmleri, biçimsel risklere girmeyen klasik anlatı sinemasının kurgu yapısını temel alıp, aynı zamanda popüler Türk televizyon dizilerinin kurgu tarzlarının da etkilerini taşımaktadırlar. Geniş seyirci kitlelerine ulaşmak yerine, kendileri için varoluşsal olan film festivallerinde ödüller kazanarak nitelikli bir seyirci grubunun dikkatini çekebilmeyi amaçlamış olan sanat filmleri ise, bu bağlamda çoğunlukla klasik biçimin uzlaşımlarından kaçınan ve Tarkovski, Ozu, Bergman ve Angelopulos gibi yönetmenlerin etkileriyle oluşmuş minimalist bir "yavaş sinema" anlayışıyla şekillenen kurgu biçimlerine sahiptirler. Bununla birlikte, son dönem Türk Sineması'nda hem popüler sinemanın klasik biçiminden, hem de sanat sinemasının "yavaş sinema" anlayışından farklı kurgu biçimlerine sahip, yeni ve özgün anlatım biçimleri denemiş olan filmler de ortaya çıkmıştır.