ANİMELERDE SAVAŞ KARŞITI SÖYLEM


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sinema Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AKIN AKSOY

Danışman: Yüksel Balaban

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Savaş insanlık tarihi kadar eski bir olgudur. Dünyada savaşlar nedeniyle milyarca insan hayatını kaybetmiş ve yaşadıkları toprakları terk etmek zorunda kalmıştır. Sanat, kavram olarak insanla ilgilidir. İnsan hayatını etkileyen her şey sanatta kendine yer bulur. Savaş olgusu da sanat eserlerinde konu olarak sürekli işlenmiştir. Yedinci sanat olan sinemada da savaş olgusu farklı bakış açılarıyla birçok filmde işlenmiştir. Savaş nedeniyle yaşanan; yıkım, ölümler, insanların yaşadıkları acılar, doğanın katledilmesi ve insanların yurtlarından ayrılmak zorunda kalmaları gibi konular; birçok farklı film türüyle beyaz perdeye yansıtılmıştır. Tüm dünyada popülerleşen Japon animasyon sineması animeler, kendine özgü anlatısı yapısıyla çağdaşlarından ayrılmaktadır. Japonya'nın kendi yüksek kültürünü, Batı kültürü ile sentezleyen animeler, bu yapılarıyla tüm dünyada izleyiciler tarafından kolaylıkla tüketilebilmektedir. Çıktığı coğrafyanın kültürünü ve tarihini yansıtan bu eserlerde de savaş olgusu sürekli olarak işlenmektedir. İkinci Dünya Savaşı'nda Japonya'nın Hiroşima ve Nagazaki kentine atılmış iki atom bombasının izleri, anime eserlerde görülebilmektedir. Animeler bu yönüyle, Japonya halkının yaşadığı bu büyük yıkımı tüm dünyaya anlatma işlevini de kazanmışlardır. Savaş karşıtlığı yeni bir toplumsal hareket olarak evrensel bir işleve sahiptir. Herhangi bir ülkeden veya herhangi bir aktivistten çıkan savaş karşıtı bir söylem tüm dünyaya yayılabilmektedir. Bu tez, animelerde savaş karşıtı söylemi araştırmaktadır. Çalışmada, anime eserlerdeki savaş karşıtlığının evrensel olup olmadığı ve bu eserlerdeki savaş söylemin nasıl oluşturulduğu araştırılmıştır. Bu amaçla örneklem olarak seçilen "Yalın Ayak Gen", "Yürüyen Şato", "Ateş Böceklerinin Mezarı" ve "Akira" anime filmleri, göstergebilim ve eleştirel söylem analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde anime, manga ilişkisi ve animelerin tarihi anlatılmıştır. İkinci bölümde ise söylem ve savaş karşıtı söylem kavramları araştırılmış ve açıklanmıştır. Çalışmada animelerin objektif ve evrensel bir dille savaş olgusunu yarattığı yıkım üzerinden eleştirdiği tespit edilmiştir.