Seküler İktisat ve İslam İktisadının Ahlaki Boyutları Üzerine: Ali Şeriati'nin Kapitalizm Eleştirisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Yapı Sosyal Değişme, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hayri Volkan Korkmaz

Danışman: Uğur Dolgun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin ana amacı İktisat biliminin tarihi gelişim sürecinde yer alan "homo economicus" kavramı üzerinden şekillenen ahlaki alt yapının incelenmesini esas alır. Bu süreçte ortaya konan insan algısı üzerinden İktisat biliminin ahlaki boyutları sorgulanmaktadır. Çalışmada, mevcut iktisat anlayışının ortaya koyduğu hedonist, rantını maksimize eden rasyonel insan kavramı üzerinden 'Seküler İktisat' ve 'İslam İktisadı' anlayışı olmak üzere bir ayrım yapılmaktadır. Bu anlayış üzerinden İslam'ın öngördüğü insan ve ahlak kavramı, modern iktisat biliminin öngördüğü anlayışla karşılaştırılmaktadır. Bu süreçte İranlı sosyolog Ali Şeriati'nin kapitalizmin ahlaki eleştirisi, kavramlar üzerinden Batı düşüncesiyle mukayeseli olarak incelenmektedir. Bu çalışmayla modern bilim düşüncesi ve iktisadın ahlaki bir varlık olan insanı 'homo economicus', 'animal rationabile' gibi kavramlarla tanımlaması karşında, İslam'ın öngördüğü 'eşref-i mahlukat' ve ona ait 'isar' anlayışı öne çıkarılmaktadır.