İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi (İÜMK) kullanıcılarının kitap yasaklamalarına ve sansüre karşı tutumları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ahmet Dernek
Danışman: Mehmet Canatar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Düşünce özgürlüğü, temel hak ve özgürlüklerin başında gelmektedir. Nitekim düşünce özgürlüğü, kütüphane kurumunun da olmazsa olmazıdır. Kütüphaneler ancak düşünce özgürlüğünü koruyarak, geliştirerek işlevlerini yerine getirebilir ve hizmet verdiği toplumun gelişimine katkıda bulunabilirler. Bu tezin amacı, düşünce özgürlüğünü üniversite kütüphaneleri bağlamında ele almak, üniversite kütüphanelerinde düşünce özgürlüğü kısıtlamalarına değinmek, kütüphane kullanıcılarının kitap yasaklamalarına ve sansüre karşı tutumlarını ölçmek ve düşünce özgürlüğü bilinçlerini ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda, araştırmanın örneklemini oluşturan; bir derleme, üniversite ve araştırma kütüphanesi olan İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi (İÜMK) kullanıcılarına yönelik bir anket uygulanmıştır. 680 kişinin katıldığı anket uygulaması verileri analiz edilmiş ve bulgular elde edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ankette düşünce özgürlüğü, sansür ve zararlı yayınlar olmak üzere üç temel boyut ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, İÜMK kullanıcılarının ankette yer alan düşünce özgürlüğü, sansür ve zararlı yayınlar boyutlarına karşı tutumlarının; yaş, cinsiyet ve öğrenim durumuna göre farklılık göstermediği ortaya çıkmıştır. Ayrıca İÜMK kullanıcılarının düşünce özgürlüğü bilincine sahip olmalarına rağmen, birtakım değer yargılarına göre sınırlamaların gerekli olduğu yönünde tutum sergiledikleri anlaşılmıştır. Kullanıcıların zararlı yayın olarak gördükleri yayınların sansürlenmelerini, düşünce özgürlüğünü engelleyecek bir durum olarak değerlendirmedikleri tespit edilmiştir.