Kimyasal Kültürleme Koşullarının Astragalus chrysochlorus Hücre Süspansiyon Kültürleri Üzerindeki Çeşitli Etkilerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özgür Çakır
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şule ARI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZETKİMYASAL KÜLTÜRLEME KOŞULLARININ ASTRAGALUSCHRYSOCHLORUS HÜCRE SÜSPANSİYON KÜLTÜRLERİ ÜZERİNDEKİÇEŞİTLİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİDoku kültürü yöntemlerinden biri olan hücre süspansiyon kültürleri, mikrobiyalsistemlere benzemeleri nedeniyle tıp, gıda, kozmetik ve tarım gibi sektörler için önemlibitkisel sekonder metabolitlerin endüstriyel ölçekte üretimleri için tercih edilen kültürsistemleridir. Bu tez çalışmasında halk arasında geleneksel ilaç olarak kullanılan vekitre zamkı üretimi nedeniyle ekonomik öneme sahip Astragalus türlerinden endemikAstragalus chrysochlorus'un hücre süspansiyon kültürlerinin kurulması ve bukültürlerde hücre çoğalması ile ilişkili olarak sekonder metabolitlerin üretimine yönelikkimyasal kültürleme koşullarının optimizasyonu çalışmaları ilk kez yapıldı.Hücre süspansiyon kültürleri aktif bölünme özelliği taşıyan 3 haftada bir altkültürlenenkalluslardan kuruldu. Kültürlerde hücre çoğalması için gerekli oksin grubu bitkibüyüme düzenleyicilerinden sentetik 2,4-diklorofenoksiasetik asit'in (2,4-D) 1 mg/l'likderişiminin optimum olduğu saptandı. Kullanılan kimyasal kültürleme koşulları olan;besiyerinde amonyum nitratın bulunmaması, besiyerine maya özütü eklenmesi vebesiyerinin farklı başlangıç pH değerlerinin herbiri için hücre çoğalması eğrileriçıkarıldı, kültürlerin generasyon süreleri ve sayıları hesaplandı. Farklı kimyasalkültürleme koşullarından amonyum nitrat eksikliğinin ve kültürlere 13. ve 26. günlerdemaya özütü eklenmesinin hücre çoğalmasını olumsuz etkilediği ancak bordo renklisekonder metabolit üretimini teşvik ettiği belirlendi. Renkli madde/maddelerinhücrelerin vakuollerinde biriktiği gözlendi. Elde edilen bu veriler hücre çoğalması ilesekonder metabolit üretimi arasındaki karşıt ilişkiyi doğruladı.Bordo renkli kültürler arasında, antosiyaninlerin maksimum absorbans verdiği 530 nmdalga boyundaki absorbansın en yüksek olduğu deney koşulunun (kontrola göre 14.2kat) 13. günde maya özütü eklenmesi olduğu bulundu. Hücrelerin % 0.1 HCl-Metanolve Metanol ekstrelerinin ince tabaka kromatografilerinde tüm deney koşullarında A veB olarak isimlendirilen iki maddenin varlığı saptandı.Bu tez çalışmasıyla elde edilen bulguların, endemik A. chrysochlorus'daki sekondermetabolitlerin ayrıntılı analizleri ve üretimlerinin artırılmasına yönelik ileri iyileştirmeçalışmalarına temel oluşturabileceği düşünülmektedir.VII