Halk Kütüphanelerinin Ekonomik Gelişime Katkısı: Amerika Birleşik Devletleri Örneği (MEZUN)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gökhan Usta
Danışman: Murat Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Halk kütüphaneleri eşsiz fiziksel olanakları, bilgi kaynakları, eğitim ve etkinlik programları, teknolojik altyapısı, yaratım atölyeleri (makerspaces), çocuklar, küçük işletmeler, girişimciler ve dezavantajlı gruplar için sunmuş olduğu hizmetleri ile ekonomik gelişime katkı sunan demokratik kurumlardır. Bu çalışmada halk kütüphanelerinin ekonomik gelişime hangi hizmetleri aracılığıyla ve nasıl katkıları olduğu sorularına cevap aranmaktadır. Bu doğrultuda Amerika Birleşik Devletleri'ndeki halk kütüphaneleri ile ekonomik gelişim arasındaki ilişki araştırılmış ve incelenmiştir. Araştırma sürecinde hem nitel hem de nicel araştırma yöntemlerinden faydalanılmış ve bu yöntemler çerçevesinde belgesel tarama tekniği, hazır veri tekniği ve yazılı veri toplama teknikleri aracılığıyla araştırma verileri toplanmıştır. Amerika Birleşik Devletleri'nde halk kütüphanelerinin kişisel gelişim ve hayat boyu öğrenmeye olanak tanıması, iş bulmak ve iş kurmak isteyenlere yardım ve rehberlik etmesi ve küçük işletmelere vermiş olduğu destek ve danışmanlık hizmetleri aracılığıyla ekonomik gelişime katkı sunduğu tespit edilmiştir. Sağlık okuryazarlığı, bilgisayar ve internet kullanımı, yaratım atölyelerinin kullanımı ve de çocuklar için verilen eğitim ve etkinlik hizmetleri vesilesiyle halk kütüphanelerinin ekonomik gelişime katkı sunduğu belirlenmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'deki halk kütüphanelerinin evsizlerin, yaşlıların, göçmen ve mültecilerin topluma kazandırılması sayesinde ekonomik gelişime katkı sunduğu saptanmıştır. Halk kütüphanelerinin özellikle az gelişmiş bölgelerdeki çocukların eğitim ve fırsat eşitsizliği engellerini aşamasındaki rolleri dolayısıyla ekonomik gelişime katkı sunduğu ortaya çıkmaktadır. Ekonomik büyüme göstergeleri ve halk kütüphanesi göstergelerine ait istatistiki veriler toplanmış ve halk kütüphanelerinin ekonomik gelişim üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla bir dizi aşamalı regresyon analizleri uygulanmıştır. Aşamalı regresyon analizlerine göre Amerika Birleşik Devletleri'deki halk kütüphanelerinin ziyaret edilmesinin ekonomik büyüme üzerinde doğrudan olumlu bir katkısı olduğu, halk kütüphanesinde çocuklar ve yetişkinler için düzenlenen eğitim ve etkinlik programlarının ve de cevaplanan danışma sorularının ekonomik gelişim üzerinde dolaylı olarak olumlu katkıları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada ayrıca politika yapıcılar ve halk kütüphanecileri için halk kütüphanelerinin ekonomik gelişimi teşvik eden hizmetlerinin geliştirilmesi amacı doğrultusunda çeşitli öneriler sunulmuştur.