Gayrimaddi Varlıkların Vergilendirilmesinde Değer Tespiti

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Maliye Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YEŞİM ÇAM SELAM

Danışman: Yasemin Taşkın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gayrimaddi varlıklar, fiziksel varlığı bulunmayan ancak ekonomik değer yaratan varlıklar olarak tanımlanmaktadır. Bu varlıklara telif hakkı, patent, faydalı model ve marka gibi varlıklar örnek verilmekte ve söz konusu varlıklar üzerinde hukuki koruma sağlayan haklar tanınmaktadır. Gayrimaddi varlıkların ülkelere ve uygulama yöntemlerine göre farklı olarak ele alınması, ilgili varlıkların gayrimaddi varlık olarak tanımlanması konusunda sorunların yaşanmasına yol açmaktadır. Bu varlıklara net bir tanımlama yapılamadığında değerini belirlemek de güçleşmektedir. Satın alma işleminde değeri maliyet bedeli olarak kabul edilmektedir. Ancak işletme içinde yaratılan gayrimaddi varlıkların değeri net olarak tespit edilememekte, işletmenin ne kadar sürede ve ne ölçüde fayda elde edeceği belirlenememektedir. Dolayısıyla işletmeler bu varlıklardan fayda sağlayıp gelir elde etmelerine rağmen yaşanan sorunlar nedeniyle vergi yükümlülüklerini de yerine getirmemektedir. Söz konusu durumların yaşanması, ilgili varlıklara yönelik hukuki koruma, muhasebe ve vergi işlemlerinde uygulamada sorunların olduğunu göstermektedir. Muhasebe ve vergi sistemlerinin farklı bakış açılarını benimsemesi, uygulamada farklı işlemlerin yapılmasına yol açmaktadır. Gayrimaddi varlıkların kendilerine has özellikleri nedeniyle özel olarak düzenlemelerin yapılması gerekliliği söz konusudur. Dolayısıyla bu konuda hukuk, muhasebe ve vergi alanlarında tek düze bir yapının oluşturulması ve meydana gelen teknolojik gelişmeleri hızlı bir şekilde takip edecek kurallar bütününün oluşturulması gerekmektedir.