240Pu izotopundaki Oktupol Korelasyonların ve 178Hf İzotopundaki Yüksek-K Seviyelerinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Lidya Amon
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Baki AKKUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:240Pu İZOTOPUNDAKİ OKTUPOL KORELASYONLARIN ve 178Hf İZOTOPUNDAKİ YÜKSEK - K SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI ÖZET Temel seviyede, kapalı kabuklar arasında çekirdek deforme şekil alır. En çok rastlanan deformasyon formu, eksenel ve yansıma simetrikliğini içinde bulunduran prolate elipsoittir. Deforme şekil, çekirdeğin rotasyonel invaryansını kırar. Bundan dolayı genel olarak seviyeler karışık j değerlerine sahip olmakta ve parite değişmemektedir. Aktinit bölgesinde, pozitif pariteli düşük seviyelere kansan negatif pariteli seviyeler, nükleer alanın yansıma asimetrik olduğunu gösterir. Bu ifade, çekirdeklerin Aj = Al=3 olan tek-parçacık seviyeleri arasındaki büyük Y3,o matris elemanlarından dolayı güçlü oktupol korelasyonları ile karakterize edildiğini gösterir. Y3.o bozunması ve eksenel kuadropol deformasyonun (Y2,o) kombinasyonu sonucu ortalama nükleer alan "armut" şeklini alır. Y2,0- Y3,o "armut" şekli eksenel simetriktir ve bundan ötürü açısal momentumun simetri ekseni üzerindeki izdüşümü (K) iyi bir kuantum sayısı verir. Bunun sonucu olarak, oktupol korelasyonlara sahip yüksek-^ lı çok kuasi parçacık seviyeleri oluşması olasıdır. K seçim kuralından dolayı engellenen bozunma, yüksek-i£ nükleer "armut" şekli olarak ortaya çıkar. Böylece, aktinit bölge nükleer tabloda "armut" şekilli Z-izomerlerin varolduğu tek bölgedir. Tezin amacı, 240Pu çekirdeğindeki K* = 5" iki kuasi parçacık izomerinin koinsidansı ölçülerek yansıma asimetrik yüksek-£ seviyesinin araştırılmasıdır. iThemba LABS (Laboratory for Accelerator Based Sciences) da gerçekleştirilen bu deneyde, yedi adet CLOVER dedektörü ve sekiz adet düşük enerjili foton spektrometresi (Low Energy Photon Spectrometer; LEPS) içeren AFRODITE y-ışm spektrometresi kullanılmıştır. Kalın 2 U hedefin 30 MeV enerjili 4He iyonları ile bombardımanı sonucu, 24 Pu bileşik çekirdeğinden iki nötron buharlaşmasıyla oluşan 240Pu çekirdeğinin popülasyon seviyeleri gözlenmiştir. Geri tepen iyonlar HPGe dedektörlerinde durdurulmuştur. Böylece T m = 165ns lik izomerle koinsidans, "erken- gecikmiş" ölçümler yapılmıştır. İkinci deneyde, 197Au hedefi üzerine yerleştirilen 176Yb çekirdeği, 30 MeV lik 4He iyonlan ile bombardıman edilip, nötron buharlaşması sonucu 77Hf, x 8Hf ve 199T1 çekirdekleri popüle olmuştur. Bu çekirdeklere ait bugüne kadar bilinen gama geçişleri incelenmiş ve 199T1 çekirdeğine ait üç adet yeni gama geçişi bulunmuştur.