Ondansetron hidroklorürün topikal formülasyonlarının geliştirilmesi ve perkütan absorpsiyonlarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Teknolojisi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Aslı Sedef Can
Danışman: Yıldız Erginer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZETCan A.S. Ondansetron Hidroklorür'ün topikal formülasyonunun geliştirilmesi ve perkütan absorbsiyonu incelenmesi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Teknoloji ABD. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2011.Çalışmamızın amacı; ondansetron hidroklorürün doğal polimerlerle (kitozan, sodyum aljinat) penetrasyon arttırıcı madde olarak terpenleri (nerolidol, terpinolen, limonen, ökaliptol, mentol) içeren transdermal filmlerinin hazırlanması ve filmler üzerinde in vitro ve ex vivo performans testlerinin gerçekleştirilmesidir.Transdermal filmler elde etmek amacıyla ön formülasyon çalışmalarıyla seçilen jeller üzerinde mekanik testler gerçekleştirilmiştir. Ön formülasyon çalışmaları kapsamında seçilen jellerle hazırlanan transdermal filmler görsel olarak değerlendirilmiş ve mentol içeren formülasyonlarda kristallenme olduğu gözlenmiştir.Yapılan ön formülasyon çalışmalarıyla % 4,5 sodyum aljinat, % 7,5 propilen glikol, % 1 terpen (nerolidol, limonen, ökaliptol) ve % 1 Tween 80 ile homojen, düzgün yüzeyli, esnek filmler elde edilebeleceği saptanmıştır. Bu filmlerin kalınlıklarının 0,47-0,67 mm arasında; ağırlık sapmalarının %2.0 den az, etkin madde miktarının %93-103 arasında olduğu tespit edilmiştir. Kitozan polimeri kullanılarak hazırlanan transdermal formülasyonların bileşimi yapılan ön formülasyon çalışmaları sonucu belirlenmiştir. Bu çalışmalar sonucu % 3 kitozan, % 5 Transcutol ® P, %1 terpen (nerolidol, limonen, ökaliptol) ve %1 Tween 80 ile homojen, düzgün yüzeyli, esnek filmler elde edilmiştir. Bu filmlerin kalınlıklarının 0,10-0,15 mm arasında; ağırlık sapmalarının %2.0 den az, etkin madde miktarının %93-103 arasında olduğu saptanmıştır.Biyoadeziflik testi sonuçlarına dayanarak kitozan polimeri ile hazırlanan transdermal filmlerin, sodyum aljinat polimeri ile hazırlanan transdermal filmlere göre biyoadezyon kuvvetinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir.Transdermal filmlerin hazırlanmasında matriks ajan olarak kullanılan sodyum aljinat ve kitozanın etkin madde çözünme hızı üzerine olan etkisini değerlendirmek amacıyla, penetrasyon arttırıcı madde içermeyen kontrol formülasyonları ile gerçekleştirilen çözünme testi sonuçlarına göre; kitozan ile hazırlanan filmlerin diğer formülasyona göre daha hızlı çözünme hızına sahip olduğu tespit edilmiştir. Aynı şekilde her iki polimeri ile hazırlanan kontrol formülasyonlarından ondansetron hidroklorürün domuz derisinden ex vivo permeasyon çalışmalarında, kitozan ile hazırlanan transdermal formülasyondan etkin madde salım hızının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu nedenle daha sonraki çalışmalarda polimer olarak kitozan kullanılmıştır. Ondansetron hidroklorürün kitozan ile hazırlanan transdermal filmlerinden geçişine penetrasyon arttırıcı maddelerin etkisini değerlendirmek üzere; %1 oranında 3 farklı yapıda terpen (nerolidol, ökaliptol ve limonen) ilave edilerek yeni formülasyonlar hazırlanmıştır. Bu formülasyonlardan ondansetron hidroklorürün domuz derisinden yapılan ex vivo permeasyon çalışmasında; ökaliptol içeren transdermal filmden etkin madde salım hızının daha yüksek olduğu saptanmıştır.Ex vivo permeasyon çalışmasını takiben farklı penetrasyon arttırıcı içeren formülasyonların stratum corneum daki yapısal değişikleri ATR-FTIR ile incelenmiştir. Elde dilen bulgulara göre; asimetrik ve simetrik gerilme bantlarına ait piklerin yüksekliğinde ve alanında artış görülmüştür. Özellikle ökaliptolün derinin asimetrik ve simetrik gerilme bantlarına ait piklerde genişlemeye sebep olduğu görülmüştür.Sonuç olarak, ondansetron hidroklorürün kitozan doğal polimeri kullanılarak matriks tipi transdermal filmlerinin hazırlanabileceği ve penetrasyon arttırıcı olarak terpen sınıfından ökaliptol'ün formülasyonda yer alabileceği gösterilmiştir.Anahtar kelimeler: Oondansetron hidroklorür, Kitozan, Terpen, Transdermal film