Dürtmelerin temel hak ve özgürlüklere etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜDANUR AYGUT

Danışman: Haydar Burak Gemalmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dürtme teorisine göre dürtmeler, bireylerin tercih ve davranışlarını onların çıkarları doğrultusunda etkilerken aynı zamanda tercih özgürlüklerini de korumaktadır. Teoriye içkin olan bu "liberteryen" söylem, dürtmelerin temel hak ve özgürlüklerle uyumlu olduğu izlenimi uyandırmaktadır. Bu Çalışmada, dürtmelerin temel hak ve özgürlüklerle uyumlu olduğu hipotezi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası bağlamında test edilmektedir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; dürtme teorisinin düşünsel temelleri ve teoriye ilişkin kavramlar tartışılmakta, dürtme türleri ve bu dürtmelerin kamu politikalarında nasıl somutlaştığı incelenmektedir. İkinci bölümde, dürtmelerin sözleşmesel ve anayasal haklara müdahale oluşturup oluşturmadığı ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde ise bir hakka müdahale oluşturduğu tespit edilen dürtmelerin insan hakları hukukuna uygun olup olmadığı sorusu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Türk Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararlarında benimsediği inceleme yöntemi takip edilerek yanıtlanmaktadır. Çalışmada ulaşılan sonuç, dürtmelerin temel hak ve özgürlüklere müdahale oluşturabileceği ya da bu hak ve özgürlükleri ihlal edebileceğidir.