ZİRAAT YAYINCILIĞINDA BİR SÜTUN: ZİRAAT MÜHENDİSİ SALİH ZEKİ EKİMCİ VE ESERLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, BİLİM TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERRA YILDIZ
Danışman: Meltem Kocaman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, Türkiye ziraat tarihi literatüründe sınırlı biçimde ele alınmış olan ziraat mühendisi ve yayıncısı Salih Zeki Ekimci'yi (1880-1952), yaşam öyküsü ve yayıncılık faaliyetleri ekseninde incelemektedir. Çalışmanın amacı, hakkında dağınık ve kimi zaman hatalı biçimde aktarılan bilgileri yeniden değerlendirerek, birincil kaynakları ve eserlerini kullanarak, Salih Zeki Ekimci'ye ilişkin tutarlı biyografi oluşturmak ve onun ziraat yayıncılığı içindeki rolünü görünür kılmaktır. Halkalı Ziraat Mektebi mezunu olan Ekimci, meslek yaşamında çeşitli kamu görevlerinde bulunmuş olmakla birlikte, asıl etkinliğini süreli yayınlar ve telif eserler aracılığıyla göstermiştir. Çalışma, Ekimci'nin yaşamını yeniden ele alıp, telif eserlerini değerlendirmiştir. Bunun yanı sıra kurucusu olduğu ve Osmanlı Ziraat ve Ticaret Gazetesi'nin devamı olarak yayınladığı Ziraat ve Ticaret Gazetesi'ne ayrıca alan ayrılmıştır. Gazetenin ele aldığı konular, dil ve anlatım biçimi, hedeflediği okur kitlesi ve okuyucularla kurduğu etkileşim incelenmiş, bu yayın organının yalnızca bilgi aktaran bir araç değil, karşılıklı ilişkilere dayalı bir yayın çizgisi olduğu ortaya koyulmuştur. Gazetenin yazar kadrosu, mesleki konumları ve coğrafi dağılımları bakımından değerlendirilmiş; bu çeşitliliğin ziraat bilgisinin dolaşımına olası katkıları ele alınmıştır. Ayrıca Salih Zeki Ekimci'nin gazetedeki yazıları üzerinden, ziraat politikalarına, tarım ve hayvancılığın ekonomik ve toplumsal boyutlarına yaklaşımı analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, hem Salih Zeki Ekimci'nin ziraat yayıncılığında belirleyici bir aktör olarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğini hem de Ziraat ve Ticaret Gazetesi'nin, üretici ile uzman, toplum ile devlet arasında kurduğu bağlar sayesinde ziraat tarihi araştırmaları için önemli bir kaynak niteliği taşıdığını göstermektedir.