KARADENİZ VE MARMARA DENİZİ ETKİLEŞİMİNİN AYLIK SICAKLIK VE TUZLULUK ZAMAN SERİLERİ İLE İNCELENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Melih Kayışoğlu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hüsne ALTIOK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü Fiziksel Oşinografi ve Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı' nda Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, İstanbul Boğazı'nın Karadeniz ve Marmara Denizi çıkışlarında bulunan istasyonlarda, 1997-2010 yılları arasında aylık toplanan CTD (Conductivity, Temperature, Depth) verileri değerlendirilerek iki deniz arasındaki etkileşimin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda Karadeniz kökenli üst tabaka suyu ile Akdeniz kökenli alt tabaka suyu için zaman serileri oluşturularak bu su kütlelerinin zamana karşı değişimi, atmosferik koşullarla ve birbirleriyle ilişkileri incelenmiştir. Bu zaman serileri içindeki eksik veriler kayıp veri tayini yöntemiyle tamamlanmıştır. Üst tabaka suyu sıcaklık değerleri İstanbul Boğazı Karadeniz çıkışında 2,33-27,05ºC, Marmara Denizi çıkışında 4,99-27,8ºC değerleri arasında mevsimsel olarak değişmektedir. Her iki bölgede de aylık ortalama sıcaklık değerlerine göre Şubat aylarında en düşük, Ağustos aylarında en yüksek sıcaklık değerleri gözlemlenmiştir. Üst tabaka tuzluluk değerleri ise, boğazın Karadeniz çıkışında genellikle 17-18 psu, Marmara Denizi çıkışında üst tabakadaki tuzluluk değerleri ise 18,5-29 psu arası değişmektedir. Düşük tuzluluk değerleri aylık ortalamalarda ve zaman serilerinde Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında görülmektedir. Akdeniz kökenli alt tabaka suları aylık ortalamalara göre Şubat ve Mart aylarında en düşük sıcaklık ve tuzluluk değerleri alırken, Ekim ve Kasım aylarında en yüksek sıcaklık ve tuzluluk değerleri gözlemlenmiştir. Boğaz'ın Marmara girişinde alt tabaka suyu çok az değişim gösterir (T:14,5-15,9ºC, S:38,35- 38,75 psu), sıcaklık, yaz aylarında düşük, kış aylarında yüksek olarak belirlenmiştir. Bölgeler arasındaki sıcaklık ve tuzluluk korelasyonları boğazdaki blokajların mevsimsel değişime etkisi olduğunu göstermektedir.