Dijitalleşme Bağlamında Sosyal Medyanın Yargısal Denetimine Yönelik Uluslararası Eğilimler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Gazetecilik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Zuhal Sönmezer

Danışman: Ayşe Ceyda Ilgaz Büyükbaykal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma, dijital medyanın çatısı halini alan sosyal medya platformlarının hukuksal boyutunu analiz etmeyi amaçlamaktadır. Sosyal medya platformlarının kullanım şekli, kullanıcı profili, sahiplik ve yasal mevzuat açısından durumları günümüz itibariyle ivedilikle irdelenmektedir. Küreselleşme ve hukuksal düzenlemelerin ülkelerin yapısal özellikleri itibariyle değişen yapısı; kişilik hakkı ihlali başta olmak üzere pek çok olumsuzluğu gündeme getirirken haber alma ve ifade özgürlüğü konusu ile ihlallerin üretilen içeriklere etkisi tartışılan önemli başlıklar olmaktadır. Bu bağlamda "haber alma hakkı" ve "kişilik hakkı" konularının muhakemesi önem taşımaktadır. İlgili çalışma, bu konularda yapılan araştırmalar neticesinde kategorize edilmiştir. Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde yönetim biçimleri itibariyle devlet ve medya ilişkileri anlatılarak medyanın ekonomi politik anlamda karşılaştırması, uygulanan yönetim biçimleri ile aktarılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde dijital medya ve geleneksel medya arasındaki farklar tespit edilerek sosyal medyanın özellikleri ve genel olarak medya içerisindeki gücü ortaya konmuştur. Çalışmanın üçüncü bölümünde sosyal medyanın denetlenmesi hususu ele alınmıştır. Uluslararası çerçevede seçilen ABD, AB, Rusya, Çin, İran ve Hindistan uygulamaları ile sosyal medya konusunda yapılan hukuksal düzenlemeler anlatılmıştır. Yine çalışmanın bu bölümünde Türkiye'nin sosyal medyaya bakışı, mevcut ve geleceğe yönelik yaklaşımı ve yasalar tespit edilerek çalışma tamamlanmıştır. Çalışmada uluslararası hukuk araştırmalarında kullanılan "olanı ele alan" tasvir etme, "olması gerekeni ortaya koyan" normatif ve "hukuk-iktidar ilişkisini ortaya koyan" eleştirel yaklaşımdan hareket edilmiş; sistematik konu perspektifinden hareket edilerek olaylar arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmak amaçlanmıştır.