Türkiyede döviz kurları ve döviz kurlarının ihracat ve ithalata etkisinin araştırılması üzerine ampirik bir uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYSEL MAMMADOVA

Danışman: Emir Otluoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dış ticaret, bir ülkenin ekonomik sağlığının temel göstergelerinden biridir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde dış ticaretin yürütülmesinde döviz kuru oynaklığı uzun veya kısa vadede olumlu veya olumsuz etkilere neden olabilir,. Bu bağlamda, çalışmanın amacı Türkiye'de reel efektif döviz kuru ile ithalat ve ihracat arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Veriler, 2012:09-2022:09 dönemini kapsayan reel döviz kuru, ithalat ve ihracat değişkenlerinin TCMB Elektronik Veri Dağıtım Sistemi'nden (EVDS) sağlanmasıyla analiz edilmiştir. Analiz, daha güvenli sonuçlara ulaşmak için 2003=100 bazlı reel verilerin zamanında doğal logaritmalarının alınmasıyla gerçekleştirilmiş ve değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü belirlemek için Toda-Yamamoto nedensellik analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçları, ihracat ve ithalat değişkenleri arasında çift yönlü bir nedensellik olduğunu, Reel Döviz kurunun ise ihracata doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, reel efektif döviz kuru artışının ihracatı artıracağı ancak ithalatı etkilemeyeceği belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, dış ticaret dengesinin sağlıklı şekilde ilerlemesi için reel efektif döviz kurunun etkisinin çok fazla olmadığı görülmüş ve bu sonuç, yapılan bir çok araştırmalar ile aynı niteliktedir.