İş Yerinde Mobbingin İş Tatmini Üzerindeki Etkisi: İstanbul Devlet Üniversitelerinde Çalışan Akademisyenlere İlişkin Bir Araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE SENCER
Danışman: Meltem Delen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mobbing, uzun yıllardır çalışma hayatının önemli bir sorun alanı olmuştur ve son yıllarda akademik çevrelerde de dikkat çekmeye başlamış, farklı boyutlarıyla araştırma konusu olmuştur. Yüksek eğitim seviyesine sahip olan akademik ortamlarda, mobbingin daha az yaşanması gerektiği beklentisi vardır. Ancak, üniversiteler gibi kurumlar işyerinde mobbingin en yaygın görüldüğü yerlerdir. Özellikle araştırma görevlileri gibi çalışan bazı akademisyenler, çeşitli nedenlerle işyerinde mobbinge maruz kalabilmektedir. Mobbing, hem çalışanlar hem de kuruluşlar için ciddi bir risk teşkil eder ve kuruluş iklimini ve iç süreçleri olumsuz etkileyebilir. Mobbing, bir kişinin iş yapma yeteneği üzerinde olumsuz bir etkiye sahiptir ve çalışanların işlerinden tatmin olmamalarına neden olabilir. İş tatmini ise, bir çalışanın işine karşı duyduğu genel memnuniyet ve mutluluk düzeyini ifade eder. Bu kavram, bir çalışanın işinden ne kadar memnun olduğunu, iş yerindeki beklentilerinin ne ölçüde karşılandığını ve iş yerinde kendisini ne kadar değerli ve motive hissettiğini gösterir. İş tatmini, hem çalışanların bireysel mutluluğu hem de iş yerinin genel verimliliği ve başarısı açısından büyük öneme sahiptir. Yüksek iş tatmini, çalışanların motivasyonunu artırır, iş yerinde daha iyi performans göstermelerine ve işlerine daha bağlı olmalarına katkıda bulunur. Bu çalışmada, İstanbul'daki devlet üniversitelerinde çalışan akademisyenlerin mobbing olgusunun, iş tatmini düzeylerini hangi koşullarda ve nasıl etkilediğini analiz etmek amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da yer alan 11 devlet üniversitesinde çalışan akademisyenler oluşturmuştur. Nicel araştırma kapsamında gerçekleştirilen anketler, SPSS 26.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ayrıca, katılımcıların mobbing ve iş tatmini düzeylerinin sosyo-demografik değişkenlere göre değişip değişmediğini ölçmek amacıyla; Levene's Testi, Bağımsız Gruplar için t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Çok Değişkenli Doğrusal Regresyon Analizi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; mobbing ve iş tatmini arasındaki ilişki incelenirken, Mobbing Ölçeği'nin farklı alt ölçekleri ile Minnesota İş Tatmini Ölçeği'nin genel puanları arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon olduğu belirlenmiştir. Bu durum, akademisyenlerin maruz kaldıkları mobbing düzeyleri arttıkça iş tatminlerinin azaldığını göstermektedir. Ayrıca, çalışmada mobbing ve iş tatmini faktörlerinin demografik değişkenler açısından anlamlı farklılıklar gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla analizler yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, maddeler ayrı ayrı değerlendirildiğinde demografik değişkenler açısından anlamlı farklar olduğu saptanmıştır.