Televizyon Dizilerinde Suç Ve Cezanın Temsili: "Karadayı Dizisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Eda Evlioğlu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hasan AKBULUT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Suç, ceza, adalet, hukuk ve hukuk sistemi gibi kavramların televizyon ve sinema metinlerindeki temsilleri, izleyicilerin bu olgulara yönelik düşünce biçimlerini yeniden inşa etmektedir. Görsel metinlerde bu olguların olumlu şekilde, toplumun düzeni ve devamı için gerekli olarak temsil edilmesi, izleyici nazarında bu kurumları değerli, önemli kılarken olumsuz şekilde, güçlüyü koruyan ve güçlüden yana olarak temsil edilmesi ise, izleyicilerin bu kurumlara olan güveninin ve inancının zedelenmesine yol açar. Televizyon dizilerinde suç ve cezanın temsilinin incelendiği bu tezde de üç sezon yayınlanan ve 115 bölümden oluşan, 1970'ler Türkiye'sinde adalet, emniyet, kabadayılık/mafya, medya ilişkileri çerçevesinde yaşanan yasadışı olayların, resmi kurumlar tarafından, yaşandığından daha farklı, saptırılarak aksettirilmesini konu edinen Karadayı dizisi analiz edilmiştir. Karadayı'da, adalet ve emniyet kurumları ve bu kurumların işleyiş biçimlerinin temsilinin, günümüzde suç ve cezaya ilişkin toplumun algısını biçimlendirmede rolü olduğu gerçeğinden hareket edilerek, dizi, suç ve cezanın temsili açısından irdelenmiş; dizide suç, ceza ve adalet ilişkisinin nasıl temsil edildiği ortaya koyulmuştur. Niteliksel içerik analizi yöntemi kullanılarak metin çözümlemesinin yapıldığı tezde Hall'ün "yansıtmacı, maksatlı, inşacı" temsil ayrımı; Althusser'in "devletin ideolojik ve baskı aygıtları" kavrayışı; Barthes'ın "anlatının temelini oluşturan beş anlam sistemi" yaklaşımı temelinde temsil, ideoloji, gerçeklik, suç ve ceza kavramları tartışılmış ve medyanın, Karadayı dizisi özelinde televizyon metinlerinin anlam inşa etmedeki ideolojik rolü, işlevi incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda, dizide suç olarak sayılan eylemlerin yasalarla belirlendiği, yapılması halinde suçun derecesine göre cezalandırıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca Karadayı bağlamında adalet, hak, hukuk kavramlarının karanlıkta kaldığı, hukukun haklıyı değil güçlüyü koruduğu sürekli vurgulanmıştır. Buna rağmen ana karakterin, yani Mahir'in hukuk sistemine güvenmesi ve adaletin er ya da geç tecelli edeceğine olan inancı, hâkim ideolojinin tekrar üretildiğini göstermektedir. Böylece televizyon dizilerinin, heterojen, çeşitli ve parçalı olan gerçekliklerden belirli seçimler yapıp, onları belirli bir doğrultuda bir araya getirerek anlamı sabitlediği, izleyici için yeğlenen okumayı kodladığı sonucuna ulaşılmıştır.