DAG Teleskobu ile Ötegezegenlerin Doğrudan Görüntülenmesi Üzerine Bir Öngörü Çalışması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Astronomi Ve Uzay Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Seda Kaptan

Danışman: Sinan Aliş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Doğu Anadolu Gözlemevi'nde kurulumu tamamlanmış olan 4 m'lik DAG Teleskobu, dünyada yalnızca birkaç teleskopta bulunan bir koronografla donatılmıştır. Doğrudan görüntüleme tekniği ile yapılacak gözlemler, teleskobun adaptif optik düzeltmesinin de katkısıyla yıldızların etrafında gezegen, kahverengi cüce veya yıldız bileşenlerinin belirlenmesine olanak tanıyacaktır. Bu çalışmada, bilinen ötegezegen sistemlerinden yörünge periyodu bir yıldan büyük olanlar için kontrast değerleri hesaplanmış ve DAG Teleskobu'nun kırınım sınırlı odağında çalışacak olan PLACID koronografıyla görüntülenebilecek sistemler belirlenmiştir. Hesaplamaların doğruluğu, literatürden derlenen doğrudan görüntülenmiş bir kontrol örneklemi ile test edilmiştir. Güvenilir ötegezegen veritabanlarından derlenen 685 sistemden 356'sı için gezegen/yıldız kontrast oranı hesaplanabilmiştir. Bu sistemlerden 21'inin DAG Teleskobu ile görüntülenebileceği belirlenmiş; diğer sistemler için de sıcaklık, görünür parlaklık ve kontrast değerlerini içeren, başka çalışmalarda kullanılabilecek referans bir veri seti oluşturulmuştur.