Türkiye'de yetişen bazı hypericum türleri üzerinde farmakognozik incelemeler.
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMERÜL FARUK TAVLI
Danışman: Esra Eroğlu Özkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, farklı lokasyonlardan toplanmış H. auriculatum, H. ternatum, H. bilgehan-bilgilii ve H. perforatum türlerine ait 18 örneğin toprak üstü kısımlarıyla hazırlanan metanol ekstrelerinin HPLC ve LC-MS/MS analizi ile kimyasal içeriği aydınlatılmıştır. Toplam fenolik bileşik ve flavonoit içerikleri sırasıyla pirokateşol ve kersetine eşdeğer olarak belirlenmiştir. DPPH serbest radikali ve ABTS katyonu giderimi ve CUPRAC yöntemleri ile antioksidan aktiviteleri, antiasetilkolinesteraz, antibutirilkolinesteraz, antitirozinaz ve antialfa-glukozidaz aktiviteleri ve antimikrobiyal etkileri araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, PCA, HCA ve spearman korelasyon analizi yöntemleri kullanılarak tür içinde ve türler arasında olmak üzere birbirleriye karşılaştırılmıştır. Antimikrobiyal aktivitesi en yüksek bulunan H. ternatum ekstrelerinin, metisiline dirençli Staphylococcus spp. ve vankomisine dirençli Enterococcus spp. suşlarına karşı antimikrobiyal etkinliği de değerlendirilmiş, ayrıca antibiyofilm etkileri ve bunun yanı sıra bu ekstrelerin levofloksasin ile kombinasyonlarının metisiline dirençli Staphylococcus spp. suşuna karşı zaman-öldürme grafiği yöntemiyle bakterisidal etkileri araştırılmıştır. Çalışmada, en yüksek fenolik içeriğe sahip ekstre H. bilgehan-bilgilii (HB-1), en yüksek flavonoit içeriğine sahip ekstre ise H. auriculatum (HA-2) olarak belirlenmiştir. H. perforatum ekstrelerinden HP-5 DPPH, HP-9 ise ABTS testinde en aktif bulunurken, H. auriculatum (HA-1) CUPRAC testinde en yüksek antioksidan aktiviteyi göstermiştir. Enzim inhibisyon çalışmalarında, asetilkolinesteraz için H. auriculatum (HA-2), butirilkolinesteraz için H. ternatum (HT-1), tirozinaz için H. perforatum (HP-6) ve alfa-glukozidaz için H. perforatum (HP-8) ekstrelerinin en yüksek aktiviteyi gösterdiği belirlenmiştir. Antimikrobiyal testlerde ise H. ternatum (HT-1 ve HT-2), Gram (+) bakterilere karşı çok güçlü, dirençli suşlara karşıysa orta derecede etkili bulunmuş ve metisiline dirençli Staphylloccus spp.'ye karşı levofloksasinle kombine halde sinerjistik etki sergilemiştir.