Endeks Vadeli İşlem Sözleşmeleri: Muhasebe Sorunları Çözüm Önerileri ve Türkiye Uygulaması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fahreddin Okudan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yakup SELVİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Endeks Vadeli İşlem Sözleşmelerine alım-satım veya riskten korunma amaçlı taraf olunması ile ilgili olarak değerleme, muhasebeleştirilme ve finansal tablolarda raporlanmasına ilişkin uygulamalar araştırılmış, sözleşmelerin riskten korumada etkinliği üzerine ampirik bir çalışma gerçekleştirilmiştir.Endeks vadeli işlem sözleşmesi muhasebeleştirme işlemleri, sözleşmeye taraf olunma amacına göre, alım-satım ve riskten korunma amaçlı sözleşmelerin muhasebeleştirilmesi olarak iki kısma ayrılmaktadır.Alım-satım amaçlı taraf olunan endeks vadeli işlem sözleşmesinin gerçeğe uygun değerle değerlenmesi sonucu meydana gelen değer artış/azalışları sözleşmenin değerine yansıtılarak dönemin kar veya zararı olarak muhasebeleştirilir.Gerçeğe uygun değerin riskten korunması amacıyla taraf olunan endeks vadeli işlem sözleşmesinin gerçeğe uygun değerindeki artış/azalışların, kayıtlı bir varlık veya yükümlülüğün gerçeğe uygun değerindeki artış/azalışları dengeleyeceği beklenmektedir. Endeks sözleşmeden elde edilen kazanç veya kayıplar ile riskten korunan kalemin değer artış/azalışlarından kaynaklanan ve korunan risk ile ilişkilendirilebilen kısmı aynı dönem doğrudan kar veya zarar olarak muhasebeleştirilir.Nakit akış riskinden korunma amacıyla taraf olunan endeks vadeli işlem sözleşmesinden elde edilecek kazançların, gelecekte gerçekleşmesi beklenen nakit akışlarından kaynaklanan riski dengelemesi beklenmektedir. Kazanç veya kayıpların etkin olan kısmı bilançoda özkaynaklar grubunda ertelenir ve gerçekleşmesi beklenen nakit akışlarının kar veya zararı etkilediği dönemde gelir tablosuna alınır, etkin olmayan kısım kar veya zarar olarak muhasebeleştirilir.Nakit akış riskinden korunma muhasebesinde endeks vadeli işlem sözleşmesinden elde edilen kazanç veya kayıplar, gerçekleşmesi beklenen nakit akışında meydana gelen değer değişimlerinin toplamından ?yüksek? ise aradaki fark (etkin olmayan kısım) dönemin kar veya zararı olarak muhasebeleştirilir, ?küçük? ise aradaki fark ihmal edilir.