Muhammed 'Abdü'l-'Azîz el-Hakîm (V. 1350/1931) ve el-Fütûhâtü'r-Rabbâniyye fî Tefsîri mâ Verade fi'l-Kur'âni Mine'l-Evâmiri ve'n-Nevâhî'l-İlâhiyye adlı tefsîrinin tahlîli


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AKİLE TEKİN

Danışman: Yaşar Düzenli

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kur'ân-ı Kerîm tüm insanlık için hidâyet ve rahmet olarak indirilmiştir. Kur'ân'ın amelî yönünü, âyetlerden hüküm istinbât etme usûlü çerçevesinde ele alan yaklaşım "Ahkâmu'l-Kur'ân" adıyla bir literatür haline gelmiştir. Tezde, Kur'ân'daki bazı emir ve nehiy âyetlerinin konu edildiği el-Fütûhâtü'r-Rabbâniyye Fî Tefsîri Mâ Verade Fi'l-Kur'âni Mine'l-Evâmiri Ve'n-Nevâhi'l-İlâhiyye adlı tefsîrin Ahkâmu'l-Kur'ân literatürü açısından ele alınması amaçlanmıştır. Birinci bölümde, tefsîr ilmi çerçevesinde Ahkâmu'l-Kur'ân'ın tanımı ve bu literatürün ortaya çıkışı kronolojik olarak incelenmiş, Kur'ân'ın kavramları ve üslûbu ile oluşan dili içerisinde Kur'ân ahkâmı analiz edilmiştir. İkinci bölümde tefsîrin müellifi Muhammed 'Abdü'l-'Azîz el-Hakîm'in biyografik özelliklerine değinilmiştir. Üçüncü bölümde tez konusu eser tahlîl edilmiş, eserde ele alınan âyetler yorumlama yöntemiyle değerlendirilmiştir. Tezde ahkâm, Kur'ân üslûbu içerisinde, tedrîcî ve küllî maksatlara yönelik bir tarzda ele alınmıştır. Herhangi bir âyetin ahkâm âyeti olarak tavsîf edilmesinin tâbiûn döneminde sistemleştiği tesbit edilmiştir. Müfessirin kişisel özelliklerinin ve yaşadığı dönemin etkilerinin, âyet yorumlarına yansıdığı fark edilmiştir. Teze konu edilen tefsîrde, müfessir tarafından emir ve nehiylerin inanç, amel ve ahlâk bütünlüğünde ele alındığı görülmüştür. Sonuç olarak tefsîrde emir ve nehiy âyetlerinin, tefsîr ilminin usûlleri ile 20. yüzyılın toplumsal ihtiyaç ve problemleri çerçevesinde yorumlandığı belirlenmiştir.