Tiyatroda gerçekçilik sorunu bağlamında Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosunda gerçekçi dram yapısı üzerine eleştirel bir inceleme
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BANU ÇAKMAK DUMAN
Danışman: Arzu Mehlika Kunt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Aristoteles'in Poetika'sına dayanan batı tiyatrosunda, 20. Yüzyıla dek gerçekçi biçim hakim olmuştur. Stanislavski'nin sistemiyle birlikte oyunculukta da gerçekçilik yöntemi benimsenmiştir. Ancak gerçekçilik, içinde bazı paradokslar barındırır. Bu paradokslar nedeniyle 20. Yüzyılda batı tiyatrosu gerçekçi anlayışı yavaş yavaş terk etmiştir. Doğu tiyatrosunda ise gerçekçilik hiçbir zaman benimsenmemiştir. Buna karşın Tanzimat'tan Cumhuriyet'e çağdaş Türk tiyatrosunda, yüzyıllar boyu yaşamını sürdürmüş olan, soyut, geleneksel tiyatromuza zıt bir şekilde gerçekçilik, metin ve sahneleme düzeyinde, hakim tek anlayış olmuştur. Çünkü Tanzimat'la birlikte, batılılaşmanın bir gereği olarak, batı tiyatrosunun yalnızca gerçekçi yüzü model alınmıştır. Ayrıca ülkemizde, gerçekçi model üzerine inşa edilen tiyatro kurumları ve tiyatro eğitim politikalarında, yaklaşık iki yüzyıldır bir değişiklik olmamıştır. Şu halde tiyatromuz tek yönlü, değişime kapalıdır, sorunlu ve terk edilmiş gerçekçi anlayışın hakimiyeti altındadır. Bu sorun çözülmeli, tiyatromuzun her alanında bir çeşitlenmeye gidilmesi gerektiği görülmeli ve bu konuda gereken adımlar atılmalıdır. ANAHTAR KELİMELER Gerçekçilik, soyutlama, Aristocu dram, Stanislavski sistemi, repertuar politikaları, tiyatro eğitimi