BİST 30 endeksi ile seçilmiş küresel finansal değişkenler arasındaki ilişkinin Rals-Ekky ile analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PARA SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKNUR YORULMAZ
Danışman: Burçay Yaşar Akçalı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel ekonomide yaşanan hızlı değişimler, finansal piyasalarda belirsizlik ve volatiliteyi artırarak yatırımcıların risk algısını belirleyen temel faktörlerden biri haline getirmiştir. Bu bağlamda, makroekonomik göstergelerin, finansal değişkenler üzerindeki etkileri, belirsizlik, volatilite, tahvil ve hisse senetleri gibi finansal piyasalardaki dinamikleri anlamak açısından büyük bir öneme sahiptir. Küresel finansal piyasalardaki belirsizlik ve volatilite, varlık fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı yatırımcı duyarlılığını artırmaktadır. Bu durum, finansal araçların değerini etkileyerek tahvil ve hisse senetleri gibi varlıkların getirisini şekillendirmektedir. Bu noktada, makroekonomik göstergelerin finansal piyasalardaki bu değişkenlere olan etkileri, yatırımcıların portföy stratejilerini belirleme sürecinde önemli bir rol oynadığı gibi, akademik araştırmalar kapsamında da sıklıkla ele alınmaktadır. Makroekonomik göstergeler, bir ülkenin ekonomik performansını değerlendiren temel ölçütlerdir. Küresel ekonomi, sürekli değişen bir dinamizme sahiptir ve bu dinamizm, finansal piyasalardaki etkileşimleri belirleyen karmaşık faktörleri içermektedir. Özellikle, finansal değişkenlerin makroekonomik ve küresel göstergelerle olan ilişkisi, yatırımcılar, analistler ve ekonomi uzmanları için merak uyandırıcı bir araştırma konusu olmuştur. Bu araştırmada, seçilen küresel finansal değişkenlerin makroekonomik gösterge dahilinde BİST 30 endeksine etkisi ele alınmıştır. Araştırmada, küresel finansal belirsizlik endeksi (WUI), ABD 10 Yıllık Tahvil Faiz getiri oranı, CBOE volatilite indeksi (VIX), Morgan Stanley Capital International (MSCI) Dünya endeksi ve Türkiye'nin GSYİH büyüme oranı değişkenlerinin BİST 30 endeksi üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Değişkenlere ait veriler 2004-2022 yılları arası döneme ait üç aylık verilerden oluşmaktadır. Araştırma verileri, Eviews programı ve WinRats programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, bağımlı değişken olan BIST 30 endeks değeri üzerinde, GSYİH büyüme oranı, küresel finansal belirsizlik endeksi, CBOE VIX volatilite endeksi ve MSCI Dünya endeksi ve ABD 10 yıllık tahvil faiz getiri oranı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkili olduğu belirlenmekle birlikte regresyon analizi kapsamında hata terimlerinin normal dağılımı varsayılmadığı için Rals Ekky analizi yöntemiyle birlikte çözümlenerek istatistiksel açıdan anlamlı ve doğru sonuca ulaşılmıştır.Bu yöntem kullanılarak değişkenlerden 10 yıllık ABD tahvil faizi ilk oluşturulan modelde anlamlı çıkmadığı için modelden atılarak yeni oluşturulan modelde ise kontrol değişkeni olan GSYİH ile beraber MSCİ VİX WUİ değişkenleri istatistiksel çerçevede anlamlı bulunmuştur.