Nöral kök hücre aktivasyonu, proliferasyonu ve migrasyonunda rolleri olan büyüme faktörlerinin karşılıklı etkileşimlerinin in vitro araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU SARYA TUNÇ

Danışman: Selçuk Sözer Tokdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bugüne dek yetişkin nörogenezi ve nöral kök hücre biyolojisi alanlarında çok sayıda çalışma yapılmasına ve pek çok bilgi elde edilmesine rağmen, nöral kök hücreleri suskun halde tutan, aktif hale geçiren, aktif kök hücreleri proliferasyon, migrasyon ve diferansiyasyona uğratan mekanizmalar ve bu mekanizmalarda rol oynayan etken ve uyaranlar henüz yeterince açığa çıkarılamamıştır. Bu mekanizmalarda, değişik sinyal yolakları ve büyüme faktörlerinin etkisinin olduğu bilinmektedir. Bunların içinden büyüme faktörleri tek başlarına ve birlikte verildiklerinde farklı etkiler ortaya çıkmakta, etkileri farklı kombinasyonlarda artıp azalmaktadır. Bu nedenle projemizde rat hipokampal kökenli nöral kök hücreler (NKH)'lerin suskunluk, aktivasyon, proliferasyon ve migrasyon mekanizmalarında rolleri olan büyüme faktörlerinden, IGF-I, MGF, EGF, FGF-2, BDNF ve EPO'nun tek başlarına ve birlikte olan etkileri araştırılmıştır. Çalışmada hücre kültüründe yetiştirilen NKH'lere büyüme faktörleri ve kombinasyonları belirlenen oranlarda eklenmiş ve 1. gün, 3. gün ve 7. günlük zaman dilimlerinde bekletilip hem BrdU eklenmesi ile Akım Sitometri cihazında hücre döngüsü analizi yapılmış, hem de Gerçek Zamanlı RT-PCR yöntemi ile GFAP, Nestin, DCX ve TUBB3 genlerinin aktivasyon düzeyleri analiz edilmiştir. Migrasyon deneyleri için ise Cell Asic ONIX cihazı kullanılarak ölçümler yapılmıştır. Elde ettiğimiz bulgular arasında; FGF-2+EGF kombinasyonunun birlikte etkisinin suskun NKH'leri aktive ettiği tespit edilmiştir. MGF+EPO kombinasyonunun NKH'leri genç nöron halinde tuttuğu ve göç etmeleri üzerinde de etkisi bulunduğu gösterilmiştir. Ayrıca, EPO ve BDNF'in de NKH'leri olgun nöron fazına yönelttiği düşünülmektedir. Bu sonuçlar ışığında, yetişkin nörogenezi, nöral kök hücre biyolojisi ve sinirbilim alanlarına gelecek yıllarda yapılacak çalışmalara alt yapı oluşturarak katkı sağlamak hedeflenmiştir. Nörogenez ve rejenerasyon gerektiren beyin dokusu patolojilerine köklü ve kalıcı tedavilerin geliştirilmesi yönünde yeni projeler geliştirilecektir. Anahtar Kelimeler: Nöral Kök Hücre, Nörogenez, Büyüme Faktörleri, Proliferasyon, Migrasyon Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: 50267 Bu proje İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi (BAP), Acil İhtiyaç Projeleri (ACİP) tarafından desteklenmiştir. Proje No: THZ-2016-21839