XIX. yüzyılda yazılmış bir Maktel-i Hüseyn: Hadîka-i Şuhedâ-yı Kerbelâ (İnceleme- metin)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Tarihi ve Sanatları Bölüm, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Feyza ALTUN

Danışman: Ali Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmamızda Sivas Ziyabey Yazma Eserler Kütüphanesi'nde 6710 demirbaş numarası ile kayıtlı olan Hadîka-i Şuhedâ-yı Kerbelâ adlı eser transkribe edilmiş; ahenk unsurları, dil, üslup, tür, şekil, olay örgüsü ve dil bilgisi açısından incelenmiştir. Hadîka-i Şuhedâ-yı Kerbelâ, iki farklı müellifin Kerbela vakası hakkındaki mesnevisini ihtiva eder. Mesnevilerden biri Kitab-ı Kerbelâ adlı eserdir. Bu eserin nüshaları üzerinden daha önce çalışmālar yapılmış olsa da elimizdeki nüsha hakkında herhangi bir çalışma yapılmamış ve nüshanın varlığından haberdar olunmamıştır. Diğer mesnevi ise eserin içerisindeki belirli başlıklardan ve mahlas beyitlerden anladığımız kadarıyla Hamamcı-zade Subhi adında bir şaire aittir. Şairin adı, araştırdığımız kadarıyla daha önce herhangi bir antoloji yahut tezkire kitabında geçmemektedir. Çalışmamız; ehl-i beyt kavramını, Hulefa-i Raşidin dönemīnden başlayarak Kerbela vakasına kadar geçen dönemde yaşanan siyasi olayları, Kerbela'da yaşanılanların edebiyata yansımālarını içermektedir. Diğer bir bölüm ise eserin müellifleri olan Bekâi ve Hamamcı-zade Subhi hakkında bilgileri ihtiva etmektedir. Çalışmamızın son iki bölümünde Hadîka-i Şuhedâ-yı Kerbelâ adlı eser hakkında içerik yönünden incelemeler yapılmış ve transkribe edilmiştir. Çalışmamızda Kitab-ı Kerbelâ'nın yeni bir nüshasına ulaşılmış ve Maktel-i Hüseyn türüne yeni bir eser kazandırılmıştır.