Kuraklığa Uyum Sürecinde Etkili Su Kullanım Yöntemleri ve Toprak Verimliliğinin İklim-Akıllı Tarım Uygulamaları Çerçevesinde İncelenmesi: Reyhanlı (Hatay) İlçesi Örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İklim Değişikliği Programı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şükran Bilginer

Danışman: Muzaffer Bakırcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kuraklık riski, iklim değişikliği ve yanlış arazi kullanımı nedeniyle hem çevresel hem de sosyo ekonomik etkileriyle birlikte günümüzün en önemli sorunlarından biri haline gelmiştir. Yağışların olmadığı uzun dönemlerde toprakta meydana gelen biyolojik değişimler, ekolojik denge ve hidrolojik süreçler için de bir tehdit oluşturmaktadır. Tarım sektörü üretimde açık ara en büyük su kullanıcısı olmaya devam etmektedir. Önlem alınmadığı sürece su kaynaklarında ciddi kayıplar oluşacağı kesindir. Türkiye'nin iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek ülkelerden biri olması toprak sağlığı ve su kaynaklarının korunmasını daha da önemli kılmaktadır. Tarımsal üretim sırasında kullanılan kimyasal gübre ve tarım ilaçları, toprak yapısına zarar veren maddeler içermektedir. Bununla birlikte tarım ilacı ve kimyasal gübrenin aşırı kullanılması sonucu tarım ürünlerinde oluşan kalıntılar insan sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle tarım ilacı kalıntılarının insan, hayvan ve çevreye zarar vermeyecek ölçüde olması ve resmi kuruluşlar tarafından sıkı bir biçimde denetlenmesi gerekmektedir. Kuraklık, gıda güvenliği, toprağın korunması ve su kullanımı tez çalışmasının temel parametrelerini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Hatay ili Reyhanlı ilçesindeki tarım arazilerinin korunmasına yönelik uygulama sorunlarının ortaya çıkarılması, su yönetimi ve tarım üretim sistemlerinin iklim akıllı tarım uygulamaları çerçevesinde incelenmesi ve su kullanımı konusunda farkındalık oluşturulması amaçlanmıştır. Araştırmada, çalışmanın amacı doğrultusunda 50 rastgele seçilmiş tarım üreticisi ile anket yapılarak veriler elde edilmiştir. Ayrıca çalışma sahasında yapılan gözlemler araştırmaya dâhil edilmiş ve çeşitli kamu kuruluşlarından elde edilen verilerden de yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, üreticilerin iklim değişikliği ve iklim akıllı tarım uygulamaları konusunda herhangi bir bilgiye sahip olmadıkları, üreticilerin büyük çoğunluğunun tarımsal üretim sırasında kimyasal gübre ve tarım ilacı kullandığı, ilçedeki tarım arazilerinde damla ve yağmurlama sulama yönteminin oldukça yaygın olduğu, ilçede kullanılan en önemli su kaynağının ise yeraltı suları olduğu tespit edilmiştir.