Dijital bankacılık kapsamında Türkiye'de fintech inovasyonu ve uygulaması: Rusya sektör karşılaştırması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Para Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OĞUZHAN KAYMAK

Danışman: Arif Saldanlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dijitalleşme kapsamında fiziksel bağlantılı geleneksel bankacılık faaliyetleri yerini elektronik tabanlı hizmet kanallarına bırakmaktadır. Böylece, dijitalleşme sürecinin temelini oluşturan bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelere adapte olmak isteyen bankalar; şube merkezli fonksiyonlar yerine selfservis, internet, telefon ve mobil bankacılık alternatif hizmet dağıtım kanalları uygulamaya başlamıştır. Ancak, 2008 küresel finans krizi sonrası bankacılık sektörüne yönelik güven duygusunun zedelenmesi ve geleneksel bankaların dijitalleşme kapsamında hizmet dağıtım kanallarını çeşitlendirememesi sonucunda, sektörün müşteri ihtiyaçlarına yeterli düzeyde cevap veremediği anlaşılmıştır. Yetersizliklerin giderilerek müşterilere daha etkin finansal hizmet deneyimi sunma amacıyla ''Finansal Teknolojiler'' olgusu ortaya çıkmakta ve teknoloji odaklı FinTech girişimleri bankacılık alanında faaliyetlerine başlamaktadır. Tez çalışmasında yapay zekâ, nesnelerin interneti, blok zinciri teknolojilerinden yararlanarak kripto para, açık bankacılık, akıllı sözleşmeler, eşler arası borçlanma, kitlesel fonlama, robot danışmanlık uygulamaları geliştiren finansal teknoloji inovasyonu, ulusal ve uluslararası örneklerle açıklanmıştır Çalışmada gelişim potansiyeline sahip bölgesel merkez olma hedefleri yürüten Türk ve Rus finansal teknoloji ekosistemi karşılaştırılmalı olarak araştırılmıştır. Türk ve Rus finansal teknoloji ekosisteminin gelişim eğilimleri açısından farklılıkları, benzerlikleri, sürdürülebilir bir işleyişe ve Avrupa pazarında rekabet gücü elde etme açısından avantajlara sahip olma durumu incelenmiştir. Küresel Finans Merkezleri İndeksi, İş Yapma Kolaylığı İndeksi, Küresel İnovasyon İndeksi, Küresel Rekabet İndeksi, Finansal Piyasa Gelişim İndeksi gibi önemli gösterge verilerinden elde edilen bulgulara göre; Türk ve Rus finansal teknoloji ekosistemi dönemsel eğilimler açısından belirgin farklılıklar ve kendine özgü jeopolitik avantajlar barındırdığı tespit edilmiştir. Deloitte tarafından hazırlanan ''Connecting Global FinTech: Interim Hub Review araştırma raporu incelendiğinde, Rusya'nın az bir performans farkıyla Türkiye'den daha iyi bölgesel finansal merkez olma performansına sahip olduğu anlaşılmıştır Ülkemizde finansal teknoloji inovasyonu süreci görece oluşum aşamasında olup, bu alanda girişim ekosistemini oluşturmaya yönelik planlama çalışmaları devam etmektedir.