Vergi Hukukunda Ekonomik Yaklaşım İlkesinin Kapsamı, Niteliği Ve Sınırları

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞERİF EMRE GÖKÇAY

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Salim Ateş OKTAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmanın amacı, vergi hukukunda ekonomik yaklaşım ilkesinin kapsam, nitelik ve sınırlarının belirlenmesidir. Bu amaç temelinde ekonomik yaklaşım ilkesi; vergi hukuku öğretisi ve vergi kuramı açısından değerlendirilecek ve Türkiye'de uygulanan ekonomik yaklaşım ilkesinin kapsamı, niteliği ve sınırları ulusal, uluslararası ve ulusüstü örneklerden de yararlanılarak öğreti, mevzu hukuk ve içtihatlar çerçevesinde incelenecektir. Ekonomik yaklaşım vergilendirmede vergiyi doğuran olayın ve bu olaya ilişkin işlemlerin gerçek ekonomik nitelik ve içeriğinin belirlenmesinde kullanılmaktadır. Söz konusu ilkeye ilişkin tartışmalar vergi hukuku yazınında geniş bir yer tutmaktadır. Tartışmaların merkezinde yer alan ve tez çalışmasında üzerinde durulan konular; vergi hukukuna ilişkin ekonomik kavramların oluşturulması, vergi hukukunda ekonomik amaçsal yorum, hukuki açıdan geçersiz ve hukuka aykırı işlemlerin nitelendirilmesi, vergiden kaçınmaya yönelik peçeleme işlemlerinin ölçütlerinin tespiti, vergi hukukunda ekonomik gerçekliğin tespitinde ispat ve delil ve verginin kanuniliği ilkesinin ekonomik yaklaşım ilkesine çizdiği sınırdan oluşmaktadır. Tez çalışmasında ulaşılan sonuç ekonomik yaklaşımın vergi hukukunun anlam bakımından uygulanmasında yorum, nitelendirme ve ispata ilişkin bir ilke olduğudur. Yorum ayağı amaçsal yorumun bir uzantısı niteliğindedir. Ekonomik irdeleme olarak adlandırılan nitelendirme ayağı geçersiz hukuki işlemler, hukuka aykırı işlemler ve vergiden kaçınmaya yönelik peçeleme işlemlerinde uygulama alanı bulmaktadır. İspat ve delil ayağı ise olguların ekonomik gerçekliğinin ispatına yöneliktir.