Kırgızistan'da kamu yönetimi sisteminin gelişimi: Örgütsel ve fonksiyonel analiz


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AIKOKUL MAMATOVA

Danışman: Adem Esen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kırgızistan genç bir ülkedir ve bağımsızlığını kazanmasından itibaren demokrasinin inşasına yönelik çalışmalarını sürdürmektedir. Kırgızistan, bağımsızlığının otuz yılı boyunca üç halk devrimi, Anayasada değişiklikler ve devlet yönetiminde dönüşüm yaşamıştır. Bu bağlamda, Kırgızistan'ın hâlâ en çok tartışılan ve güncel konularından biri, devlet yönetim sisteminin geliştirilmesi meselesidir. Optimal kamu yönetimi sistemi için sürekli bir arayış içindedir. Bununla birlikte, Kırgızistan'ın gelişiminin siyasi durumu ve tarihî özellikleri de dikkate alınmalıdır. Devletin gelişiminin modern aşamasında, devlet yönetim sistemini yeni gelişmelere uydurmak için ihtiyaç ortaya çıkmaktadır. Araştırma konusu, ülkenin gelişimindeki devlet yetkililerinin yüksek rolü ile ilgilidir. Modern aşamada, gelişmiş sivil toplum kurumlarının henüz tam olarak oluşmadığı zamanlarda, etkili kamu yönetimi, ülkenin başarılı bir şekilde modernleşmesinin önemli bir şartıdır. Kırgızistan'da merkezî ve yerel yönetimlerin kurulmasıyla ilgili pek çok sorun herhangi bir araştırmaya konu olmamıştır. Modern bir politik araştırmanın gerçekleştirilmesi; ülkeyi yönetmenin tarihsel tecrübesi, yakın geçmişin hatalarını ve başarılarını hesaba katmak konusunda derin bir bilgi gerektirir. Sovyet Dönemi öncesi ve sonrası kamu yönetiminin yapısının, içeriğinin ve mekanizmalarının ayrıntılı bir şekilde incelenmesi, modern Kırgızistan'ın devlet, bölgesel ve belediye düzeylerinde dengeli bir yönetim dikeyinin oluşturulmasını mümkün kılmaktadır. Araştırmamızın amacı, Kırgızistan'ın devlet yönetim sisteminin oluşumunun ve gelişiminin tarihî deneyimini geniş bir kaynak tabanına dayanarak özetlemek ve incelemektir. Bu çerçevede Kırgız Cumhuriyeti Yasama organı Coğorku Keneş'in 6. toplantısının örgütsel ve fonksiyonel analizini yapmaktır. Çünkü demokrasinin temel unsurlarından biri, devletin en yüksek yasama organı olan Parlamentonun varlığı ve işleyişidir. Parlamentonun rolü, yasaları yürürlüğe koymak, toplumun farklı çıkarlarını temsil etmek ve karşılıklı olarak uyumlu hâle getirmek, politik öncelikleri belirlemek, insanların yaşamları üzerinde doğrudan etkisi olan kaynakları tahsis etmek ve yürütme organlarının faaliyetlerini kontrol etmektir. Esasen parlamento, kamu politikası konularını tartışmak, uzlaşma aramak ve uzlaşma sağlamak için ana mekanizmadır. Zira ilgili yetkilere sahip temsilci makamlar demokrasinin kurulmasında ve pekiştirilmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır, çünkü vatandaşlara hayatlarını daha da şekillendirecek bazı siyasi kararlar alma sürecine katılma hakkı verilmektedir. Parlamento, hukukun üstünlüğünün onaylanması, insan haklarının korunması, kamu yönetiminin şeffaflığının sağlanması ve devletin uluslararası yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır