Mehmed Şevkî Dîvânı (Metin-inceleme)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİBEL AY

Danışman: Mücahit Kaçar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şevkî Divanı, Konya Koyunoğlu Şehir ve Müze Kitaplığı'nda 12678 arşiv numarasıyla kayıtlı, Hz. Muhammed ve ehl-i beytini övmek için kaleme alınmış bir divandır. Klasik Türk edebiyatında tek konuda yazılmış divanlara örnek teşkil eden Şevkî Divanı ile bu kapsamda değerlendirilebilecek yeni bir eserin ortaya konulabilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Şevkî'nin hayatı, sanatı ve divanı; eserin nüsha tavsifi ve muhtevası; Şevkî Divanı'nın na't edebiyatındaki yeri ele alınmıştır. İkinci bölümde eser aruz özellikleri, nazım şekilleri, dil ve imla özellikleri çerçevesinde şekil açısından; Hz. Muhammed'in akrabaları, dört halife ve on iki imam ana başlıkları ve Hz. Muhammed, Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Ali, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin, Hz. Hamza, Hz. Abbas, Hz. Fatıma, Hz. Hatice, Hz. Zeynelâbidîn, Hz. Muhammed Bâkır, Hz. Cafer-i Sâdık, Hz. Musa Kâzım, Hz. Ali Rıza, Hz. Muhammed Takî, Hz. Ali Nakî, Hz. Hasan Askerî ve Hz. Muhammed Mehdî şahıs alt başlıkları ile muhteva açısından ve son olarak da divanın hakim olduğu övgü üslubu sebebiyle tensikü's-sıfat üslubu yönünden incelenmiştir. Son bölümde ise Şevkî Divanı'nın transkripsiyonlu metni ve diliçi çevirisine yer verilmiştir. Yapılan incelemeler sonucu elde edilen veriler değerlendirilip sonuçlar araştırmacıların dikkatine sunulmuştur. Anahtar kelimeler: Şevkî Divanı, Hz. Muhammed, ehl-i beyt, on iki imam, dört halife.