Hellmut Ritter ve doğu dilleri ve edebiyatlarına katkıları


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYTEN TANINMIŞ

Danışman: Ömer İshakoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Alman oryantalizmi ve bu bağlamda öne çıkan önemli isimlerden biri olan Hellmut Ritter'i ve onun Doğu dilleri ve edebiyatlarına katkılarını incelemeyi amaçlamakta ve özellikle Arap, Fars ve Türk edebiyatına dair gerçekleştirdiği filolojik çalışmalar, metin neşirleri, çeviriler ve edisyon kritik yöntemlerini ele almaktadır. Ayrıca Hellmut Ritter'in çalışmalarının dayandığı akademik temeli netleştirebilmek adına, mensubu olduğu Alman oryantalizminin tarihsel gelişimi, üniversitelerin Şarkiyat bölümleri başta olmak üzere Şarkiyat dernekleri ve süreli yayınlar gibi kurumsal yapıları ilmî atmosferiyle birlikte değerlendirilmektedir. Bununla birlikte Hellmut Ritter'in biyografisi ve eserleri de derinlemesine incelenerek onun ilmî mirası ve akademik katkıları kapsamlı bir şekilde sunulmaktadır. Bunun yanı sıra çalışmamızda Hellmut Ritter'in Doğu metinlerine yaklaşımı; kullandığı transkripsiyon sistemi, edisyon kritik yöntemi ve uyguladığı çeviri stratejileri üzerinden analiz edilmeye çalışılmaktadır. Ayrıca onun Şarkiyatçılık tarihindeki yeri gösterilmeye çalışılırken filolojik mirasının Doğu dilleri ve edebiyatları araştırmalarındaki etkisi de ortaya konulmaktadır. Nitekim yaptığı çalışmalar, sadece bilimsel derinliğiyle değil, aynı zamanda Doğu ile Batı arasındaki kültürel ve ilmî iletişime de oldukça katkı sağlamaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, Hellmut Ritter'in Şark kültürüne duyduğu entelektüel ilginin onun hem Batı'daki oryantalist söylemin ötesine geçmesini sağladığını hem de Doğu'daki ilmî çevrelerde saygın bir konum kazanmasına neden olduğunu da ortaya koymaktadır.