Dünya Ham Petrol Fiyat Değişimlerinin Makroekonomik Etkileri: Türkiye Örneği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: barış kablamacı

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gökhan KARABULUT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya ekonomisinin 1970'li yıllarda tecrübe ettiği iki petrol şoku ekonomi literatürünü önemli bir şekilde etkilemiş bulunmaktadır. Bu gerçekleşen sürecin başta endüstriyel ülkeler olmak üzere ekonomik aktiviteleri üzerinde meydana getirdikleri etkiler, petrolün tükenebilir bir enerji kaynağı olarak önemini ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada ham petrolün ekonomik hayatın şekillenmesinde sahip olduğu özellikler teknik ve ekonomik yönden incelenmiştir. Petrol fiyatlarının oluştuğu dünya petrol piyasası, arz ve talep tarafları çerçevesinde ele alınmıştır. Talep tarafında endüstriyel ve endüstriyelleşmekte olan ülke eknomilerinin yapıları diğer yanda arz tarafında ise petrol ihraç eden ülkelerin ekonomik yapıları ortaya konularak, petrol fiyat değişikliklerinin makroekonomik etkileri ve bu etkilerin hangi kanallarla ekonomik aktiviteyi etkiledikleri incelenmiştir. Tezin temel amacı ise ham petrolün dünya piyasasında alım satımın gerçekleştiği değer olan ABD doları cinsinden değişikliklerin etkileri ile petrolün dünya piyasalarını yönlendiren diğer bir emtia olan altın cinsinden değerlendirilerek etkilerinin karşılaştırılması olmuştur. Bu amaca bağlı olarak, bir zaman serisi metodu olan VAR/VECM analizi uygulanmak üzere petrol fiyatlarındaki değişikliklerin Türkiye üzerinde meydana getirdiği etkiler araştırılmış ve petrolün dolar cinsinden değerinin etkisi literatürdeki diğer çalışmaların vardıkları sonuçlar gibi herhangi bir etkinin bulunmaması şeklinde elde edilmiş, ancak tezin esas amacına uygun olarak petrolün altın cinsinden değerinin etkisinin var olduğu ortaya konulmuş bulunmaktadır.